Σύνδεση

Όνομα Χρήστη *
Κωδικός *
Να με θυμάσαι

Ροδόδεντρο (Aζαλέα)

Νοε 13, 2017

Ροδόδεντρο

Ένα διακοσμητικό φυτό με άνθη εξαιρετικής ομορφιάς και πολυχρωμίας...

Στον κόσμο των μπονσάι, λίγα πράγματα μπορούν να είναι περισσότερο γοητευτικά από μια αζαλέα σε πλήρη άνθιση. Κανένα άλλο φυτό δεν μπορεί να καυχηθεί για την ανθοφορία του, όσο μια υγιής αζαλέα. Οι καλλιεργητές μπονσάι που ασχολούνται με την αζαλέα δεν είναι πολλοί, λόγω της δυσκολίας που παρουσιάζει στο να διατηρηθεί υγιής. Υπάρχουν όμως ορισμένα απλά «μυστικά», που μπορούν να επιτρέψουν σε κάθε ενδιαφερόμενο να καλλιεργήσει μία όμορφη αζαλέα σε μπονσάι.

 

Ποικιλίες αζαλέας

Οι αζαλέες είναι μία ομάδα μικρού έως μεσαίου μεγέθους ανθοφόρων αειθαλών θάμνων από το γένος των ροδόδεντρων και συναντώνται στις περισσότερες εύκρατες περιοχές της Β. Αμερικής, της Ευρώπης και της Ασίας και σχεδόν πάντα χαρακτηρίζονται από εντυπωσιακά άνθη.

Η κύρια διαφορά μεταξύ ροδόδεντρων και αζαλέας εντοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο εμφανίζονται τα άνθη. Στα περισσότερα ροδόδεντρα τα άνθη ξεκινούν σε συστάδες των τριών στο άκρο κάθε κλαδιού.

Στις γνήσιες αζαλέες υπάρχει ένα μόνο άνθος στο άκρο κάθε κλαδιού. Επιπλέον, οι αζαλέες έχουν μικρότερα φύλλα και ως εκ τούτου αποτελούν τον πρωταγωνιστή στα έργα του καλλιτέχνη μπονσάι. Παρ’ όλα αυτά, στα φυτώρια τα ροδόδεντρα συχνά αποκαλούνται αζαλέες.

Η αζαλέα satsuki, γένος rhododendron indicum, είναι ένα από τα πιο επιθυμητά και ίσως από τα πιο ικανοποιητικά είδη για μπονσάι. Μεταξύ των λόγων για τους οποίους έχει τόση δημοτικότητα, είναι το ότι η άνθισή της είναι θεαματική. Επιπλέον, το φυτό προσαρμόζεται στην καλλιέργεια σε δοχείο, ο κορμός παχαίνει ουσιαστικά σε σχετικά σύντομο χρόνο και προσαρμόζεται εύκολα στο δραστικό κλάδεμα της ρίζας και των κλαδιών, ενώ δίνει νέους οφθαλμούς σε παλιό ξύλο με εξαιρετική δύναμη.

Η λέξη σατσούκι/satsuki αποτελείται από δύο ιαπωνικούς χαρακτήρες kanji, «sa» που είναι ένας παλιός όρος για το «πέντε» και «tsuki» που είναι η λέξη για το «φεγγάρι». Satsuki, λοιπόν, σημαίνει «η πέμπτη σελήνη», δηλαδή, με άλλα λόγια, η πέμπτη σελήνη του ανατολικού σεληνιακού ημερολογίου. Αυτή η χρονική στιγμή είναι ταυτόσημη περίπου με τον μήνα Ιούνιο του δικού μας ημερολογίου και αναφέρεται στην περίοδο της άνθισης, καθώς οι αζαλέες satsuki ανθίζουν περίπου στα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου.

Οι κατάλληλες για μπονσάι αζαλέες κατατάσσονται σε τρεις ποικιλίες: satsuki και kurume, οι οποίες είναι ιθαγενείς της Ιαπωνίας, και στην αμερικανική αζαλέα ή ροδόδενδρο, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως ως φυτό κηποτεχνίας στις πολιτείες της Β. Αμερικής. Οι αμερικανικές ποικιλίες συνήθως έχουν μεγαλύτερα φύλλα και άνθη σε σχέση μ’ αυτά των ιαπωνικών ποικιλιών και ανθίζουν τυπικά νωρίς την άνοιξη.

Οι αζαλέες satsuki και kurume έχουν τυπικά μικρά, γυαλιστερά και κάπως τριχωτά φύλλα, γεγονός που τις κάνει απολύτως κατάλληλα δέντρα για καλλιέργεια μπονσάι. Αυτό το φυτό έχει μία εκπληκτική χρωματική κλίμακα, από το λευκό έως το μοβ, το κόκκινο και το ροζ. Υπάρχουν επίσης μερικές ποικιλίες satsuki που παράγουν άνθη διαφορετικού χρώματος, συνήθως με διαχωρισμένο συνδυασμό του ροζ και του λευκού, ή λευκού και κόκκινου στο ίδιο άνθος. Υπάρχουν και κάποιοι άλλοι τύποι που παράγουν άνθη διαφορετικού χρώματος (συνήθως λευκά και κόκκινα) στο ίδιο φυτό.

Όταν τα φύλλα της αζαλέας γίνονται κίτρινα το φθινόπωρο/χειμώνα, αυτό σημαίνει ότι τα άνθη είναι χρώματος λευκού. Εάν γίνουν κοκκινωπά, σημαίνει ότι τα άνθη είναι χρώματος κόκκινου. Εάν τα φύλλα παίρνουν και τα δύο χρώματα (κίτρινα και κόκκινα), τα άνθη είναι ποικιλόχρωμα.

Ο φλοιός του κορμού είναι γκρίζος προς καφέ και μπορεί να γίνει πολύ χοντρός και να αποκτήσει έντονο χαρακτήρα, ύστερα όμως από πολλά χρόνια.

Ορισμένες δημοφιλείς ποικιλίες αζαλέας satsuki είναι:

Satsuki ‘chinzan’ – μικρά άνθη σκούρου ροζ χρώματος με κόκκινο λαιμό

Satsuki ‘hakurei’ – κρεμ λευκά άνθη

Satsuki ‘kaho’ – μεγάλα άνθη σχήματος τρομπέτας σε τόνους ανοιχτού ροζ και λευκού χρώματος

Satsuki ‘kazan’ – μικρά κόκκινα άνθη

Satsuki ‘kinsai’ – κόκκινα άνθη με βαθιά κοψίματα

Satsuki ‘wakaebisu’ – ροζ σομόν άνθη

Satsuki ‘aikoku’ – λευκά άνθη με ροζ ρίγες

azalea12

Αυτή η αργής ανάπτυξης αζαλέα βρίσκεται στη συλλογή μπονσάι του Εθνικού Βοτανικού Κήπου των ΗΠΑ και είναι σε εκπαίδευση περισσότερο από 30 χρόνια. Το ιαπωνικό υβρίδιο ‘Kyoraku’ έχει μικρά λευκά άνθη με ροζ περιθώρια (φωτογραφία statebystategardening.com)

Οι φωτογραφίες των υποδειγματικών μπονσάι που ακολουθούν, είναι από την ιδιωτική συλλογή του Dr. Melvyn Goldstein. Ο Dr. M. Goldstein έκανε τη γνωριμία του με τα μπονσάι αζαλέας το 2001 και από τότε ξεκίνησε τη μελέτη των satsuki, παρακολουθώντας σεμινάρια στην Καλιφόρνια και πραγματοποιώντας ταξίδια στην Ιαπωνία για τη συλλογή αζαλεών

azalea11

azalea9

 

ΑΖΑΛΕΑ – ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΜΠΟΝΣΑΪ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

 

Είναι αρκετά δύσκολο να βρούμε αζαλέες με έντονα χαρακτηριστικά, κατάλληλες να διαμορφωθούν σε μπονσάι. Το καλό υλικό είναι σπάνιο στα φυτώρια. Γι’ αυτό χρησιμοποιούμε ό,τι μπορούμε να βρούμε και προσπαθούμε να εφαρμόσουμε κατάλληλες τεχνικές για να επιτύχουμε τον σκοπό μας.

Το είδος έχει ένα βασικό μειονέκτημα ως μπονσάι, το ότι δηλαδή τα κλαδιά του είναι σχετικά εύθραυστα και ο φλοιός του λεπτός και μαλακός. Γι’ αυτούς τους λόγους πρέπει να δείχνουμε εξαιρετική φροντίδα όταν εφαρμόζουμε το συρμάτωμα και όταν διαμορφώνουμε τα κλαδιά του φυτού. Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε σύρμα αλουμινίου αντί για χάλκινο και επίσης άφθονη ράφια ως ένα στρώμα «βάτας» για την προστασία του φλοιού.

ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ

Οι αζαλέες διατηρούνται σε εξωτερικό χώρο, αλλά πρέπει να προστατεύονται από το άμεσο ηλιακό φως και τον δυνατό άνεμο. Το δυνατό φως ξεθωριάζει και καταστρέφει γρήγορα τα άνθη. Τοποθετούμε το φυτό σε μερική σκιά ή σε μέρος προστατευμένο από την ηλιοφάνεια. Στη διάρκεια των θερμών καλοκαιρινών μηνών, βεβαιωνόμαστε ότι τα ποτ δεν δέχονται άμεσα τον ήλιο, καθώς οι αζαλέες/ροδόδεντρα πρέπει να διατηρούν το ριζικό τους σύστημα δροσερό.

Τα ροδόδεντρα έχουν διαφορετικές ικανότητες ως προς την ανθεκτικότητα στον παγετό. Μερικά είδη είναι ικανά να αντέχουν σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, ενώ άλλα, όπως οι satsuki, είναι σχετικά ευαίσθητα στην παγωνιά. Η ανθεκτικότητα στον παγετό εξαρτάται από το είδος του υβριδίου, γι’ αυτό είναι χρήσιμο να τους παρέχουμε καλή προστασία τον χειμώνα, εάν δεν γνωρίζουμε την ανθεκτικότητα του φυτού που έχουμε. Μπορούμε να τα διατηρήσουμε σε ψυχρό θερμοκήπιο, αλλά δεν πρέπει να τα μεταφέρουμε σε εσωτερικό χώρο. Η ζημιά από την παγωνιά συνήθως περιορίζεται στη βλάστηση, καθώς τα ροδόδεντρα διαθέτουν ριζικό σύστημα σχετικά ανθεκτικό στον παγετό. Εάν καούν τα φύλλα από τον πάγο, συνήθως αναγεννιούνται την επόμενη σεζόν.

Κατά τη διάρκεια της άνθισης, οι αζαλέες πρέπει να προστατεύονται από τη βροχή και τον ήλιο, ώστε τα άνθη να διαρκέσουν περισσότερο χρόνο.

ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ

Η δυσκολία στη διατήρηση της αζαλέας μπονσάι οφείλεται σε δύο παράγοντες:

  • 1) τη χημική σύνθεση νερού/υποστρώματος
  • 2) τη σύσταση του υποστρώματος

Οι περισσότερες αζαλέες προέρχονται από φυτώρια όπου είναι φυτεμένες σε 100% οργανική ύλη. Αυτό συνηθίζεται για δύο λόγους: Πρώτον, οι φυτωριούχοι υποθέτουν ότι ο πελάτης θα μεταφυτεύσει την αζαλέα στο έδαφος του κήπου του ή σε μια μεγάλη γλάστρα, και το γεγονός ότι το φυτό θα έχει μία μπάλα βάρους 4-5 κιλών οργανικής ύλης γύρω από τη ρίζα του, θα το βοηθήσει να εγκατασταθεί. Δεύτερον, η αζαλέα χρειάζεται πολλές θρεπτικές ουσίες για να παράγει τα άνθη, τα οποία είναι το ατού για την πώληση.

Το πρόβλημα με τη φύτευση της αζαλέας μ’ αυτόν τον τρόπο είναι ότι το οργανικό χώμα αποστραγγίζει πολύ άσχημα και τελικά προκαλεί τον θάνατο του φυτού με το σάπισμα της ρίζας. Εάν αγοράσετε μια αζαλέα φυτωρίου, πρέπει να τη μεταφυτεύσετε στην πρώτη ευκαιρία. Το υπόστρωμα μπονσάι που είναι κατάλληλο γι’ αυτήν, πρέπει να περιέχει 40% οργανική ύλη για υγρασία και θρέψη και 60% ανόργανη για την καλή αποστράγγιση. Οι Ιάπωνες καλλιεργητές χρησιμοποιούν το υλικό kanuma ως το ανόργανο μέρος του υποστρώματος, το οποίο είναι ψημένος πηλός σε μορφή pellet. Εναλλακτικά, μπορούν να χρησιμοποιηθούν η ελαφρόπετρα, η λάβα, η ψηφίδα κ.ά. Οι αζαλέες προτιμούν ένα όξινο περιβάλλον (ένα χαμηλό pH μεταξύ 4 και 5.5), που το επιτυγχάνουμε εάν προσθέσουμε στο υπόστρωμα καθαρή τύρφη, φλοιό πεύκου, σφάγνο. Μπορούμε επίσης να χρησιμοποιήσουμε κατάλληλα λιπάσματα που αυξάνουν τα επίπεδα οξύτητας, ιδιαίτερα εάν το νερό του ποτίσματος είναι αλκαλικό. Τέτοια λιπάσματα περιέχουν νιτρικό αμμώνιο, θειικό αμμώνιο ή ουρία επικαλυμμένη με θείο. Τόσο το νιτρικό αμμώνιο όσο και η επικαλυμμένη με θείο ουρία είναι καλές επιλογές, ειδικά για την καλλιέργεια της αζαλέας. Εντούτοις, το νιτρικό αμμώνιο είναι ισχυρό και μπορεί εύκολα να κάψει τα φυτά εάν δεν χρησιμοποιηθεί με προσοχή! Πάντα διαβάζουμε προσεκτικά και ακολουθούμε ακριβώς τις οδηγίες!

ΠΟΤΙΣΜΑ

Οι αζαλέες χρειάζονται περισσότερο νερό από πολλά άλλα δέντρα. Δεν πρέπει να στεγνώνουν, αλλά επίσης δεν τους αρέσει και η συνεχής υγρασία. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να ελέγχουμε την υγρασία του υποστρώματος με προσοχή. Το υπόστρωμα πρέπει να διατηρείται υγρό, καθώς οι ρίζες μπορούν εύκολα να στεγνώσουν κι αυτό θα αποβεί μοιραίο για το δέντρο. Εάν το υπόστρωμα στεγνώσει σε σημαντικό βαθμό, το φυτό θα πεθάνει. Εάν η ριζική μάζα του δέντρου έχει στεγνώσει προσωρινά, τότε θα πρέπει να βυθίσουμε το δέντρο σ’ ένα μπολ με νερό έτσι ώστε να υγρανθεί εξολοκλήρου και πάλι.

Στη διάρκεια της εποχής ανάπτυξης ποτίζουμε κατ’ ελάχιστο μία φορά την ημέρα. Το φυτό χρειάζεται το περισσότερο νερό μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου και συνιστάται να ποτίζεται τακτικά, ειδικότερα όταν τα φύλλα και τα άνθη μαραίνονται.

Σε περιοχές όπου το νερό είναι πολύ σκληρό, τότε το νερό της βροχής είναι μονόδρομος για το πότισμα, ώστε να αποφύγουμε τη συσσώρευση αλάτων στο υπόστρωμα. Εάν δεν μπορούμε να αποφύγουμε το πότισμα με σκληρό νερό, τότε το pH του υποστρώματος μπορεί να ρυθμιστεί με την προσθήκη λευκού ξιδιού στο νερό του ποτίσματος, ΜΙΑ ΦΟΡΑ τον μήνα. Αναμιγνύουμε 1 κουταλιά σούπας λευκό ξίδι σε 4 κιλά νερό. Είναι ένας πολύ καλός τρόπος να ρυθμίζουμε το pH στα φυτά των δοχείων. Άλλος τρόπος είναι να βάζουμε στο νερό τα σακουλάκια τσαγιού που έχουμε χρησιμοποιήσει – πάντα ξεκινάμε δοκιμάζοντας με μια μικρή ποσότητα, ώστε να ελέγξουμε πόσο ανεκτό είναι κάτι τέτοιο από την αζαλέα μας.

Επίσης, δεν χρησιμοποιούμε τεχνητά μαλακό νερό και δεν προσθέτουμε στο νερό χημικά προοριζόμενα για πισίνες ή λίμνες.

ΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗ

Για φυτά τα οποία χρειάζονται σημαντική επέμβαση στις ρίζες ή και πλήρες ξέπλυμα όλου του παλαιού χώματος, ο καλύτερος χρόνος για τους Ιάπωνες, στην περιοχή Kanuma τουλάχιστον, είναι τον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο, οπότε οι αζαλέες satsuki βρίσκονται σε λήθαργο.

Συνήθως όμως η μεταφύτευση γίνεται αργά τον Φεβρουάριο ή νωρίς τον Μάρτιο, πριν ανθίσουν τα φυτά. Η χρήση του λάστιχου ποτίσματος για το ξέπλυμα του χώματος από τις ρίζες υπάρχει πιθανότητα να προκαλέσει βλάβες στα λεπτά ριζίδια και πρέπει να αποφεύγεται. Εάν όμως χρησιμοποιήσουμε προσεκτικά τον ψεκασμό νερού, μάλλον η ζημιά θα είναι μικρότερη σε σχέση μ’ εκείνη που προκαλείται με το τράβηγμα και ξεμπέρδεμα των ριζών με τη χρήση των chopsticks.

Στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιμοποιούμε έναν συνδυασμό των δύο μεθόδων, νερού και chopsticks, αλλά δεν χρησιμοποιούμε μεταλλικά άγκιστρα. Τα ξυλάκια τα βυθίζουμε στο υπόστρωμα και τα πιέζουμε μερικές φορές, χωρίς να τα στριφογυρίζουμε γιατί έτσι σπάμε τις ρίζες.

Πάντως, τα λεπτά ριζίδια καταστρέφονται ούτως ή άλλως, οποιαδήποτε μέθοδο κι αν χρησιμοποιήσουμε, το σημαντικό όμως είναι να μη βλαφθούν οι μεγαλύτερες ρίζες. Άλλωστε τα λεπτά ριζίδια τα οποία μεταφέρουν τα θρεπτικά συστατικά, έχουν ζωή μίας ή δύο εβδομάδων, και το φυτό συνεχώς δημιουργεί νέα, υπό την προϋπόθεση ότι οι μεγαλύτερες ρίζες διατηρούνται ανέπαφες και δεν έχουν σπάσει στη διάρκεια της μεταφύτευσης.

Επειδή η μεταφύτευση προκαλεί σημαντικό στρες στο φυτό, το κλάδεμα πρέπει να προηγηθεί. Φυσικά μπορεί να γίνουν και οι δύο εργασίες στην ίδια χρονική στιγμή, αλλά δεν είναι σωστό να αφήνουμε να περνούν μερικές ημέρες από τη μεταφύτευση κι ύστερα να κάνουμε το κλάδεμα. Λόγω της μεταφύτευσης επέρχεται μία μεγάλη μεταβολή στη ροή των χυμών και εάν δεν μειώσουμε το πλήθος των φύλλων πριν από τη μεταφύτευση, τότε αυτή τη δουλειά θα την κάνει το ίδιο το φυτό. Δυστυχώς, η αζαλέα όταν στρεσαριστεί θα απορρίψει τα παλαιότερα φύλλα της και θα κρατήσει τα νεότερα, κι αυτό είναι το αντίθετο απ’ αυτό που χρειαζόμαστε, καθώς το κλάδεμα των satsuki βασίζεται στη χρησιμοποίηση των παλαιών φύλλων για την υποστήριξη του φυτού στη διάρκεια της ανάπτυξης νέων οφθαλμών. Εάν κλαδέψουμε ένα φυτό αφού αυτό έχει ξεκινήσει τη διαδικασία της απόρριψης των παλαιών του φύλλων, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το φυτό να απομείνει χωρίς καθόλου φύλλωμα.

Το pot στο οποίο θα μεταφυτεύσουμε πρέπει να είναι κάπως μεγαλύτερο με βάση τα στάνταρ των μπονσάι. Ο επιπλέον όγκος υποστρώματος θα δώσει στο φυτό χώρο για να αναπτυχθεί, καθώς επίσης και να χρησιμεύσει ως ένα απόθεμα έναντι των επιπτώσεων λανθασμένου ποτίσματος ή λανθασμένης λίπανσης.

Οι αζαλέες σχηματίζουν μία πυκνή μάζα από λεπτές και ινώδεις ρίζες, που καθιστά το κλάδεμα της ρίζας σχετικά εύκολο – αλλά πάντα χρειάζεται να είμαστε προσεκτικοί. Αυτές οι ρίζες καταστρέφονται εύκολα και πρέπει να αποφεύγουμε τη χρήση άγκιστρων κατά τις εργασίες μας σ’ αυτές.

Όταν μεταφυτεύουμε, κλαδεύουμε τη ριζόμπαλα και κόβουμε τριγωνικά κομμάτια (όπως σε μία πίτα) από τον εξωτερικό περίγυρο της μπάλας, έτσι ώστε οι ρίζες να μπορέσουν να μεγαλώσουν ανάμεσα στα κενά που απομένουν. Η πυκνότητα των ριζών της αζαλέας την καθιστούν ευάλωτη στο σάπισμα της ρίζας, καθώς επίσης και σε προβλήματα με το υπόστρωμα, που γίνεται υπερβολικά ξηρό όταν η ρίζα αποικίσει πλήρως στο δοχείο (potbound). Κλαδεύουμε τις ρίζες με πολλή προσοχή, επειδή είναι ιδιαίτερα λεπτές και πυκνές σαν ένας σπόγγος και εύκολα μπορούν να σχισθούν στην προσπάθειά μας να τις ξεμπερδέψουμε. Σε κλίματα όπου η άνοιξη είναι πολύ θερμή, η μεταφύτευση μετά την άνθιση των φυτών μπορεί να αποβεί μοιραία.

Πολλοί εξειδικευμένοι καλλιεργητές μπονσάι αζαλέας συνιστούν τη χρήση ενός μίγματος υποστρώματος το οποίο δεν περιέχει καθόλου μικρά σωματίδια, λόγω της πυκνής ανάπτυξης των ριζών του συγκεκριμένου είδους. Εάν χρησιμοποιηθεί υπόστρωμα με λεπτά μόρια, τότε οι ρίζες θα σχηματίσουν ένα στρώμα που αποβάλλει το νερό, κάνοντας τη λίπανση και το πότισμα δύσκολη υπόθεση.

Ως προς τον χρόνο της μεταφύτευσης υπάρχουν δύο απόψεις: είτε νωρίς την άνοιξη πριν από την άνθιση και αφού αφαιρεθούν τα μισά από τα έτοιμα μπουμπούκια, ή μετά την απάνθιση. Κάποιοι καλλιεργητές δεν επιτρέπουν στα φυτά τους να ανθίσουν το έτος που πρόκειται να τα μεταφυτεύσουν, ώστε να αποφύγουν το επιπλέον στρες. Οι ίδιοι θεωρούν ότι η μεταφύτευση μετά την απάνθιση πρέπει να αποφεύγεται, διότι δύο μεγάλα επεισόδια στρες θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του φυτού. Η αζαλέα πρέπει να μεταφυτεύεται κάθε ένα ή δύο χρόνια, ή όταν οι ρίζες έχουν γεμίσει το δοχείο.

Μετά τη μεταφύτευση, πρέπει να ελέγχουμε συχνά το υπόστρωμα ώστε να μην είναι ούτε πολύ υγρό ούτε

πολύ στεγνό. Καθεμία από τις δύο αυτές περιπτώσεις σημαίνει πρόβλημα με τις ρίζες του φυτού, γεγονός

που αποτελεί τον υπ’ αριθμόν ένα εξολοθρευτή της αζαλέας μπονσάι.

Οι αζαλέες χρειάζονται pot περισσότερο βαθιά από άλλα είδη, επειδή είναι φυτά ανθοφόρα. Η ανθοφορία καταναλώνει ένα μεγάλο μέρος της ενέργειας του δέντρου, το οποίο χρειάζεται περισσότερο χώρο για τις ρίζες του, ώστε να είναι υγιές. Σε περιοχές θερμές, συνιστάται η επικάλυψη της επιφάνειας του υποστρώματος με βρύα.

 

ΛΙΠΑΝΣΗ

Στη διάρκεια της ανάπτυξης, τα μπονσάι αζαλέας πρέπει να λιπαίνονται τακτικά με τη χρήση υγρού λιπάσματος εβδομαδιαία καθώς και κάποιου οργανικού στερεού που τοποθετούμε στην επιφάνεια του υποστρώματος κάθε 20-30 ημέρες. Όσο τα φυτά βρίσκονται στην άνθιση, σταματούμε τη λίπανση ή συνεχίζουμε με το ήμισυ της κανονικής δόσης. Τα οργανικά λιπάσματα είναι προτιμότερα και ασφαλέστερα για τα φυτά.

Η έναρξη της λίπανσης εξαρτάται από την εποχή στην οποία ανθίζει η αζαλέα μας. Οι αζαλέες satsuki ανθίζουν τον Μάιο και Ιούνιο και πρέπει να πάρουν οργανικό λίπασμα από νωρίς την άνοιξη. Τα ροδόδεντρα και οι αμερικανικές αζαλέες μπορεί να ξεκινήσουν την άνθιση νωρίς τον Μάρτιο και η λίπανσή τους μπορεί να αρχίσει αργά τον χειμώνα σε ήπια κλίματα. Συνιστάται η χρήση οργανικού λιπάσματος βραδείας αποδέσμευσης από νωρίς την άνοιξη έως αργά το φθινόπωρο και η εφαρμογή χηλικού σιδήρου δύο φορές τον χρόνο. Η εφαρμογή προϊόντων που παρέχουν απαραίτητα μικροστοιχεία πρέπει να είναι συστηματική. Εάν έχει γίνει μεταφύτευση την άνοιξη, δεν λιπαίνουμε, παρά μόνο αφού περάσουν 6 περίπου εβδομάδες. Επίσης, δεν λιπαίνουμε στη διάρκεια των θερμών θερινών μηνών, καθώς και των ψυχρών χειμερινών μηνών.

Επικρατεί ευρέως η παρανόηση ότι η οικογένεια των ροδόδεντρων έχει μια δυσκολία με το ασβέστιο – δεν μπορεί να απορροφήσει το ασβέστιο. Η αλήθεια είναι ότι στο φυσικό τους περιβάλλον το ασβέστιο είναι τόσο σπάνιο αλλά και βασικό συστατικό για την επιβίωσή τους, ώστε αυτά τα φυτά να έχουν εξελιχθεί σε εξαιρετικά αποδοτικούς απορροφητές και απορροφούν το ασβέστιο μέχρι σημείου που να γίνεται τοξικό για τα ίδια.

Ένα ισορροπημένο λίπασμα 5-5-5, το οποίο εμπεριέχει και μεταλλικά στοιχεία, είναι επιθυμητό.

 

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΖΑΛΕΑΣ ΩΣ ΜΠΟΝΣΑΪ

Δημοφιλείς Φόρμες

Οι αζαλέες μπορούν να διαμορφωθούν σε όλες σχεδόν τις φόρμες μπονσάι: ημικαταρράκτης, κεκλιμένο, διπλόκορμο, με ρίζα σε πέτρα – εκτός από το κανονικό στιλ σκούπα. Οι περισσότεροι όμως καλλιτέχνες μπονσάι δεν τις διαμορφώνουν σε «ανεμοδαρμένο στιλ» ή «στιλ καταρράκτης», διότι αυτά δεν αντιπροσωπεύουν τη φυσική τάση ανάπτυξης της αζαλέας. Ο δυνατός κορμός του φυτού ταιριάζει για φόρμες που το κάνουν να μοιάζει με δέντρο. Οι ποικιλίες με τα μικρά φύλλα και τα μικρά άνθη προτιμώνται για μπονσάι μικρότερου μεγέθους. Γενικότερα, όσο μεγαλύτερο το μέγεθος των ανθέων, τόσο μεγαλύτερο χρειάζεται να είναι το μέγεθος του δέντρου. Οι αζαλέες έχουν εξαιρετικά γόνιμη ανθοφορία και το δέντρο καθαυτό μπορεί να φτάσει στο σημείο να καλυφθεί εντελώς από τα άνθη. Πολλοί καλλιεργητές αφαιρούν συστάδες ανθέων ολόγυρα του δέντρου, ώστε να επιτρέπουν στα νεαρά πράσινα φύλλα να γίνονται ορατά, για να δώσουν μία ανακούφιση από τη μαζική χρωματική πανδαισία.

 

Συρμάτωμα

Αυτό το φυτό έχει πολύ λεπτεπίλεπτο φλοιό και εύθραυστα κλαδιά κι επομένως το συρμάτωμα και το λύγισμα πρέπει να γίνονται με μεγάλη φροντίδα. Ο φλοιός εύκολα τραυματίζεται. Κάποιοι καλλιεργητές τυλίγουν το σύρμα με χαρτομάντιλο πριν το εφαρμόσουν στην αζαλέα, για να προστατέψουν τον φλοιό. Τα κλαδιά πρέπει να λυγίζονται με πολλή προσοχή. Ενώ η νεαρή βλάστηση είναι συνήθως αρκετά εύκαμπτη, όταν ξυλοποιηθεί στην παλαιότερη βλάστηση γίνεται εύθραυστη. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το φυσικό χόρτο ράφια ή άλλο υλικό για να προστατέψουμε τον φλοιό κατά το συρμάτωμα. Η εργασία αυτή πρέπει να γίνεται τον Νοέμβριο. Αφήνουμε το φυτό να στεγνώσει για μία ή δύο ημέρες πριν από την εφαρμογή σημαντικής επαναδιαμόρφωσης με χρήση σύρματος, διότι έτσι τα κλαδιά γίνονται περισσότερο εύκαμπτα.

Κλάδεμα

  1. Πρώτη δραστική μείωση του πρωτογενούς υλικού

Ο σκοπός μας είναι να χρησιμοποιήσουμε την υπάρχουσα δομή των κλαδιών του απλού φυτού που προέρχεται από ένα συνηθισμένο φυτώριο, ως θεμέλιο για να χτίσουμε μια νέα δομή με καλή διακλάδωση και καλή κωνικότητα για ένα μπονσάι αζαλέας.

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα κλαδιά είναι πολύ μακριά κι έτσι το πρώτο μας βήμα θα είναι να μειώσουμε δραστικά το μήκος τους, καθώς επίσης θα κλαδέψουμε το ίδιο δραστικά και τις ρίζες, ώστε το νέο ριζικό σύστημα που θα προκύψει να χωράει μέσα στο pot του μπονσάι.

Η αζαλέα μπονσάι πρέπει να κλαδεύεται την άνοιξη, μετά την άνθιση (για τις ποικιλίες που ανθίζουν τον χειμώνα ή νωρίς την άνοιξη), όταν το δέντρο αρχίζει να παράγει φυτική ανάπτυξη (βλαστούς, φύλλα), οπότε μπορούμε να κόψουμε και να μειώσουμε το μήκος των κλαδιών όσο θέλουμε.

Χρησιμοποιούμε καλά ακονισμένα εργαλεία για το κλάδεμα, καθώς και πάστα κλαδέματος για να σφραγίσουμε τις τομές.

Οι αζαλέες αναπτύσσουν μακριά και ίσια κλαδιά. Θα κλαδέψουμε τα χοντρά κλαδιά, αφήνοντάς τα λίγο μακρύτερα, ενώ τα λεπτότερα θα τα αφήσουμε λίγο κοντότερα.

Χρησιμοποιούμε ένα καλό λεπτό πριόνι αντί για κλαδευτήρι, διότι το πριόνι δεν καταστρέφει τον φλοιό και κάνει όμορφες επίπεδες τομές. Σφραγίζουμε αμέσως τις τομές. Ύστερα από 2-3 εβδομάδες θα σχηματιστούν νέοι βλαστοί, τους οποίους θα τους αφήσουμε να μεγαλώσουν για όλη τη σεζόν της ανάπτυξης. Ανάλογα και με τον τόπο που βρισκόμαστε, μπορεί να χρειαστεί να τους αφήσουμε να μεγαλώσουν και για δύο συνεχείς σεζόν, προκειμένου να αναπτυχθούν αρκετά.

Μπορούμε να ξαναδούμε τώρα τη νέα διάταξη των κλαδιών και να αφαιρέσουμε εκείνα που δεν θα μας χρειαστούν στη διαμόρφωση του μπονσάι μας.

Αφού τα νέα κλαδιά έχουν φτάσει σε ένα μήκος με το οποίο θα είμαστε ευχαριστημένοι με την κωνικότητα στη βάση τους, εκεί που αυτά συνδέονται με το κύριο κλαδί, θα επιστρέψουμε για να κλαδέψουμε ή να αφαιρέσουμε τελείως τα υπολείμματα που κρατήσαμε από το πρώτο κλάδεμα των κλαδιών, διότι δεν πρόκειται ποτέ να μας δώσουν μάτια ακριβώς στο άκρο, κι επομένως θα πρέπει να τα ξεκαθαρίσουμε λιγάκι. Οι τομές μας δεν θα είναι επίπεδες, αλλά θα έχουν κάποια κλίση ώστε να εξασφαλίζουν μια ομαλή μετάβαση μεταξύ του κυρίου μέρους του κλαδιού και του δευτερεύοντος μέρους του.

Είναι στη φύση των satsuki, όταν είναι υγιή και λιπαίνονται και ποτίζονται καλά, να δίνουν σημαντική ανάπτυξη καθ’ όλη τη σεζόν, οπότε είναι πολύ εύκολο να μας ξεφύγουν. Ένα ευνοϊκό χαρακτηριστικό των μπονσάι satsuki είναι η ικανότητά τους να δίνουν πυκνά, καλοσχηματισμένα pads, αλλά εάν δεν κλαδευτούν σωστά, έχουν την τάση να κάνουν κλαδιά με μακριά μεσοδιαστήματα και να ξεφεύγουν από τη φόρμα τους.

Κλάδεμα

  1. Κλάδεμα συντήρησης

Όπως σε όλα τα μπονσάι, είναι αναγκαίο να μειώνουμε τον αριθμό των νέων βλαστών στα άκρα των κλαδιών μόνο σε δύο, έτσι ώστε κάθε κλαδί να διαιρείται σε δύο μικρότερα μέρη. Εκτός από το σύνηθες βλαστολόγημα της νέας ανάπτυξης σε δύο βλαστούς και δύο ζεύγη φύλλων, είναι επίσης συνετό να αραιώνουμε τη βλάστηση στα pads μέχρι του σημείου να μπορούμε να διακρίνουμε ανάμεσα από αυτά. Αυτή η εργασία θα έχει το διπλό αποτέλεσμα όχι μόνο να διατηρεί τα pads σε φόρμα, αλλά επίσης να επιτρέπει την είσοδο στο φως και στον αέρα, που με τη σειρά τους ενθαρρύνουν τους νέους οφθαλμούς να βλαστήσουν.

Οι αζαλέες/ροδόδεντρα έχουν κυριαρχία του κατώτερου τμήματος, που σημαίνει ότι αναπτύσσονται με μεγαλύτερο σφρίγος στη βάση και στις πλευρές, απ’ ό,τι στην κορυφή και γι’ αυτόν τον λόγο (σε αντίθεση με τα περισσότερα άλλα είδη που χρησιμοποιούνται για μπονσάι και εμφανίζουν κυριαρχία κορυφής) πρέπει να κλαδεύονται πολύ πιο αυστηρά στα κατώτερα κλαδιά και στις πλευρές παρά στα κλαδιά της κορυφής.

Οι αζαλέες ανταποκρίνονται καλά στο αυστηρό κλάδεμα. Ακόμα κι αν κλαδευτούν μέχρι του σημείου να απομείνει μόνο ένα μικρό στέλεχος από τα κλαδιά, αλλά πάντα μετά την άνθιση, θα δώσουν μια γόνιμη βλάστηση νέων οφθαλμών (με προϋπόθεση την καλή υγεία του φυτού). Αυτή η επέμβαση, όμως, δεν θα πρέπει ποτέ να γίνεται δύο συνεχόμενες χρονιές. Να σημειώσουμε επίσης πως, παρά το γεγονός ότι τελείως γυμνά κλαδιά βλασταίνουν συχνά νέους οφθαλμούς, είναι περισσότερο ασφαλές να φροντίζουμε ώστε κάθε βλαστός/κλαδί να έχει στο άκρο του μετά το κλάδεμα τουλάχιστον δύο φύλλα.

Για τον σκοπό της συντήρησης της φόρμας, αφαιρούμε όλα τα άνθη καθώς μαραίνονται και κατόπιν κλαδεύουμε/«τσιμπάμε» τα δευτερεύοντα κλαδιά μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού. Αμέσως μετά την άνθιση, τα μαραμένα άνθη καθώς και οι ωοθήκες αφαιρούνται με ψαλίδι ή με το χέρι. Αυτή η χρονική στιγμή είναι επίσης ευνοϊκή για όλες τις εργασίες κλαδέματος ή βλαστολογήματος, επειδή το καλοκαίρι δημιουργούνται οι ανθοφόροι οφθαλμοί του επόμενου χρόνου. Εάν κλαδέψουμε το δέντρο μας πολύ αργά, δεν θα έχουμε καθόλου, ή σχεδόν καθόλου, άνθη τον επόμενο χρόνο.

Η ανεπιθύμητη βλάστηση στον κορμό ή στη βάση των κλαδιών μπορεί να αφαιρείται οποτεδήποτε στη διάρκεια του χρόνου.

Απλό κλάδεμα: Χονδρικά, όπως στις μπορντούρες, τρεις ή τέσσερις φορές τον χρόνο μετά την πρώτη σοβαρή μείωση κορμού, κλαδιών και ρίζας. Αφαιρούμε το άκρο των βλαστών για να προωθήσουμε την ανάπτυξη νέων οφθαλμών.
Επιλεκτικό κλάδεμα: Εξετάζουμε το εσωτερικό της δομής των κλαδιών και εντοπίζουμε σημεία όπου υπάρχουν νεκρά άκρα και τα αφαιρούμε. Εντοπίζουμε χοντρά κλαδιά εκτός θέσεως, σημεία όπου εκφύονται περισσότερα κλαδιά τα οποία πρέπει να αφαιρεθούν. Αφαιρούμε βλάστηση που κατευθύνεται προς τα πάνω ή προς τα κάτω, έτσι ώστε να ανοίξουμε τη δομή.
Μπορούμε να είμαστε αρκετά επιθετικοί μ’ αυτού του είδους το κλάδεμα, διότι το φύλλωμα αναπτύσσεται πολύ γρήγορα.
Οι τομές πρέπει να σφραγίζονται αμέσως. Η αζαλέα είναι ευαίσθητο φυτό, γι’ αυτό κόβουμε τα κλαδιά αφήνοντας ένα μικρό στέλεχος και σφραγίζουμε με πάστα. Τον επόμενο χρόνο αποκόβουμε το στέλεχος τελείως επίπεδα. Σ’ αυτό το μεσοδιάστημα, το φυτό έχει τη δυνατότητα να ανακατευθύνει τη ροή των χυμών από τον κορμό μεταξύ του κλαδιού που αφαιρέθηκε και των ριζών οι οποίες το έτρεφαν. Πράττοντας μ’ αυτόν τον τρόπο, εξασφαλίζουμε ότι δεν θα συμβεί απονέκρωση στον κορμό. Αλλιώς, υπάρχει ο κίνδυνος η απονέκρωση του κορμού να επεκταθεί μέχρι τις ρίζες και να τις νεκρώσει!

Μειώνουμε το μήκος των κλαδιών και του κορμού σταδιακά, έτσι ώστε να αποφύγουμε το «σύνδρομο αιφνιδίου θανάτου της αζαλέας». Εάν κρατήσουμε μιαν αξιοπρεπή ποσότητα βλάστησης ψηλά στο δέντρο όταν κλαδεύουμε δραστικά, τότε φαίνεται να επανέρχονται τα κλαδιά γρηγορότερα και με μεγαλύτερη αξιοπιστία. Ενώ όταν κλαδεύουμε χωρίς σχεδόν καθόλου ή και καθόλου φύλλωμα, μερικές φορές σαν να αποσύρονται και τελικά πεθαίνουν. Αυτό μάλλον έχει σχέση με την υγεία του φυτού και τη φροντίδα μετά την επέμβαση. Τα περισσότερα εργαλεία συνθλίβουν τα κλαδιά, ενώ ένα λεπτό πριόνι δεν το κάνει. Το κυριότερο είναι το σημείο όπου ο φλοιός και το κάμβιο εκτίθενται, οπότε η τομή θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο καθαρή και να σφραγίζεται αμέσως.

Αφαιρούμε τα προβληματικά κλαδιά, βελτιώνοντας την εμφάνιση αυτών που παραμένουν και επιτρέποντας στο φως να φτάσει μέχρι το εσωτερικό φύλλωμα, παρακινώντας τη βλάστηση νέων οφθαλμών, έτσι ώστε να εξασφαλίζουμε ότι το δέντρο έχει κλαδευτεί μεθοδικά από τη βάση μέχρι την κορυφή.

Οι νέοι βλαστοί μπορούν να εκπαιδευτούν ώστε να αντικαταστήσουν τους παλαιούς, και μ’ αυτόν τον τρόπο συνεχίζεται ο κύκλος. Έτσι, πρέπει συνεχώς να αντικαθιστούμε τα παλαιά κλαδιά με τα νέα. Προφανώς, κλαδεύοντας θα μειώνουμε και τον αριθμό των ανθέων την επόμενη χρονιά, αλλά είναι ένα κοινό λάθος που κάνουμε όλοι, δηλαδή να αφήνουμε πάρα πολλούς ανθοφόρους οφθαλμούς να ανθίζουν. Παρότι το φυτό παρουσιάζεται πολύ όμορφο, η άνθιση προσθέτει μεγάλο στρες στο δέντρο, γι’ αυτό, το

σωστό βλαστολόγημα όχι μόνο θα μειώσει αυτομάτως τον αριθμό των ανθέων που θα παραχθούν, αλλά θα αυξήσει επίσης την υγεία και τη δύναμη του δέντρου.

Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, ο καταλληλότερος χρόνος για το κλάδεμα είναι η άνοιξη. Εάν όμως χρειαστεί να κλαδέψουμε μείζονα κλαδιά το φθινόπωρο, πρέπει να αφήσουμε ένα απομεινάρι 2,5-5 εκατοστά και να σφραγίσουμε με πάστα. Κατόπιν, την άνοιξη θα κόψουμε τελείως το απομεινάρι που αφήσαμε. Πάντως, είναι καλύτερα να μην αφαιρούμε μεγάλα κλαδιά το φθινόπωρο, εκτός εάν είναι απαραίτητο.

Ανεξαρτήτως του χρόνου που θα κλαδέψουμε, ποτέ δεν κόβουμε ένα μείζον κλαδί το οποίο βρίσκεται ακριβώς πάνω από ένα άλλο κλαδί που έχουμε κόψει, διότι βρίσκεται στη διαδρομή της ίδιας «φλέβας» που κυκλοφορεί τους χυμούς. Οι αζαλέες satsuki παρουσιάζουν μία σαφή προτίμηση στο να κυκλοφορούν τα υγρά απευθείας προς τα επάνω και προς τα κάτω στο δέντρο, σε αντίθεση με την κυκλοφορία προς τα πλάγια. Οποιαδήποτε μείζων βλάβη στη διαδρομή των χυμών μπορεί να επιφέρει τον θάνατο στο αντίστοιχο τμήμα του κορμού και στην κύρια ρίζα που βρίσκεται κάτω απ’ αυτό. Με απλά λόγια, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με το κλάδεμα ενός αριθμού βασικών κλαδιών που βρίσκονται στην ίδια κάθετη γραμμή κατά την ίδια χρονική στιγμή.

Εικόνες www.bonsai4me.com – Κλάδεμα της αζαλέας

azalea7

Το γκρουπ (whorl) νέων βλαστών στο άκρο αυτού του κατώτερου κλαδιού είναι τυπικό όλων των ποικιλιών της αζαλέας μπονσάι με έντονη ανάπτυξη. Ο αριθμός των νέων βλαστών πρέπει να μειωθεί σε δύο μόνο, έτσι ώστε κάθε κλαδί να διαχωρίζεται σε δύο μικρότερα μέρη. Εξασφαλίζοντας ότι κάθε κλαδί υποτάσσεται και υπακούει σ’ αυτόν τον κανόνα, έχουμε ένα σύνολο πιο ευχάριστο στο μάτι, υποβοηθούμε την εξισορρόπηση του σφρίγους των κλαδιών σε ολόκληρο το δέντρο, καθώς επίσης αποφεύγουμε την άσχημη ανάποδη κωνικότητα κατά τη δημιουργία των κλαδιών.
Επιλέγουμε τους βλαστούς που θα διατηρήσουμε και αφαιρούμε τους υπόλοιπους.

Με την προϋπόθεση ότι το κλάδεμα έχει γίνει στον σωστό χρόνο, δηλαδή μετά την άνθιση, αυτή η μείωση των βλαστών σχεδόν πάντα θα έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την έντονη ανάπτυξη νέων οφθαλμών στο κλαδί πιο κοντά στον κορμό.

azalea6

Δύο υγιή βλαστάρια που μεγαλώνουν από το ίδιο σημείο στο άκρο του βλαστού. Τέτοιοι βλαστοί που έχουν ένα καλό μέγεθος με κοντά μεσοδιαστήματα και που δεν χρειάζονται σύμπτυξη/κόντεμα, δεν χρειάζεται να αφαιρεθούν.

azalea5

Εντούτοις, αφαιρώντας φύλλα καθ’ όλο το μήκος κάθε βλαστού (αποφύλλωση), οι γραμμές τους καθίστανται καθαρότερες οπτικά και περισσότερο φως επιτρέπεται να διαπερνά μέσα από τη μάζα του φυλλώματος.

azalea3

Με βάση την ίδια αρχή του τσιμπήματος των βελονών στα πεύκα μπονσάι, ο κόμβος/γόνατο στη βάση κάθε φύλλου που αφαιρείται, αποκτά τη δυνατότητα να βλαστήσει ένα νέο βλαστάρι, αυξάνοντας σημαντικά τη διακλάδωση.

azalea2

Η τρίτη και τελική κύρια μέθοδος κλαδέματος της αζαλέας είναι να κλαδεύουμε απλώς τα νέα βλαστάρια. Όπως με το κλάδεμα των φυλλοβόλων δέντρων, κλαδεύοντας τα κύρια μέρη στα εσωτερικά δευτερεύοντα κλαδιά δημιουργούμε κωνικότητα και ενθαρρύνουμε τη δημιουργία κίνησης στα κλαδιά.

azalea1

Το κλαδί στην εικόνα επάνω έχει αυξηθεί, έχει ξεπεράσει το περίγραμμα του φυλλώματος και χρειάζεται να κοντύνει. Προτιμότερο είναι, αντί να κόψουμε εξολοκλήρου το άκρο του κύριου κλαδιού, κάτι που θα έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός εκτεταμένου γκρουπ βλαστών στα άκρα χοντρών κλαδιών χωρίς κωνικότητα, να διαλέξουμε δύο κατάλληλα δευτερεύοντα κλαδιά και να κλαδέψουμε το κύριο, κόβοντας μέχρι αυτά τα κατάλληλα κλαδιά. Έτσι, αφαιρείται μεν το άκρο το χοντρού κλαδιού, αφήνοντας δύο λεπτότερα δευτερεύοντα κλαδιά στο άκρο του, ενώ παράλληλα διοχετεύεται μεγαλύτερη δύναμη σε κάθε δευτερεύον κλαδί πιο πίσω κατά μήκος του κύριου κλαδιού μέχρι τον κορμό.

Πολλαπλασιασμός

Οι αζαλέες πολλαπλασιάζονται με μοσχεύματα μαλακού ξύλου την άνοιξη και νωρίς το καλοκαίρι. Με εναέριες ή επίγειες καταβολάδες νωρίς το καλοκαίρι, αφού έχει τελειώσει η άνθιση. Το ποσοστό της επιτυχίας εξαρτάται από το είδος του υβριδίου, ωστόσο πολλές συνήθεις ποικιλίες φυτρώνουν ρίζες εύκολα και γρήγορα. Στους ζεστούς μήνες του χρόνου, διαφανή πλαστικά φύλλα μπορεί να φανούν χρήσιμα στην προστασία των νεαρών μοσχευμάτων από την υπερβολική εξάτμιση.

Έντομα/παράσιτα/ασθένειες

Οι αζαλέες δεν προσβάλλονται συχνά από παράσιτα. Ωστόσο, η χαμηλή υγρασία μπορεί να ευνοήσει τον τετράνυχο, που πρέπει να αντιμετωπιστεί με κατάλληλα παρασιτοκτόνα και αύξηση της υγρασίας. Ο

ρυγχοκάνθαρος της αμπέλου τρέφεται με τα φύλλα ενώ οι κάμπιες του μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά στις ρίζες. Όλα αυτά τα σκαθάρια και τα νηματώδη, καθώς και τα σκουλήκια τους καταπολεμώνται με ειδικά φυτοφάρμακα.

Η ασθένεια του σαπίσματος της ρίζας προκαλείται από μύκητα (phytophthora) και μπορεί να εμφανιστεί όταν το υπόστρωμα της Αζαλέας είναι πολύ υγρό και συμπαγές. Θα αντιμετωπιστεί με κατάλληλα μυκητοκτόνα φυτοφάρμακα.

Μία άλλη μυκητιασική προσβολή (exobasidium vaccinii) προκαλεί κηκίδες στα φύλλα. Την άνοιξη και το καλοκαίρι εμφανίζονται στα φύλλα –και πιθανώς και στους μίσχους– αναπτύξεις σαρκώδεις, στρογγυλωπές που παίρνουν χρώμα ανοιχτό πράσινο. Σε ύστερα στάδια της νόσου, οι κηκίδες καλύπτονται από μια ουσία σαν σκόνη και τελικά γίνονται καφέ και σκληρές, πριν πέσουν τελικά στο έδαφος. Οι κηκίδες των φύλλων ευνοούνται επίσης από την υγρότητα και εμφανίζονται συχνότερα σε υβρίδια με καθαρό χρώμα κόκκινο και μοβ. Ο καλύτερος τρόπος να χειριστούμε αυτή την ασθένεια είναι να αφαιρούμε τις κηκίδες αμέσως μόλις τις παρατηρήσουμε και να προστατέψουμε την αζαλέα μας από την υπερβολική βροχή.

Δεν ψεκάζουμε ποτέ με φυτοφάρμακα τα ανθισμένα φυτά, διότι θα τα άνθη θα μαραθούν και θα πέσουν. Βεβαιωνόμαστε ότι το φυτό έχει επαρκή αερισμό και αρκετά όξινο υπόστρωμα.

 

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΙΣ ΑΖΑΛΕΕΣ

Στο ημερολόγιο που ακολουθεί, αναγράφονται περιληπτικά οι εργασίες ανά μήνα και σκοπός του είναι να λειτουργήσει σαν ένα ενημερωτικό πλαίσιο σχετικά με την καλλιέργεια της αζαλέας, είτε ως μπονσάι είτε ως φυτό κηποτεχνίας.
Δεδομένου ότι το παρόν ημερολόγιο αφορά το βόρειο ημισφαίριο, οι εργασίες αυτές χρειάζονται κάποια λογική «μετακίνηση» σε συνάρτηση με το κλίμα κάθε τόπου, μέχρι και ένα μήνα.
 
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
Αυτή την εποχή οι αζαλέες satsuki είναι πρακτικά σε λήθαργο. Προστατεύουμε τα νεαρότερα φυτά από την παγωνιά, σε ένα ψυχρό θερμοκήπιο ή σε ένα σημείο όπου δεν δέχονται δυνατό αέρα και βροχή. Χρησιμοποιούμε (εάν κρίνεται απαραίτητο) πλαστικά φύλλα με φυσαλίδες αέρα ή μονωτικό ύφασμα fleece τις ημέρες του παγετού. Μειώνουμε το πότισμα αυτή την εποχή και ποτίζουμε αφού ελέγξουμε την υγρασία στο υπόστρωμα. Απομακρύνουμε από τη γλάστρα όλα τα φύλλα που έχουν πέσει, ενώ επίσης αφαιρούμε και όσα κίτρινα φύλλα βρίσκονται ακόμα πάνω στο δέντρο.
 
ΜΑΡΤΙΟΣ
Τα φυτά που ξεχειμώνιασαν υπό προστασία έχουν αρχίσει να δείχνουν σημεία ανάπτυξης αυτόν τον μήνα. Νέοι βλαστοί εμφανίζονται κυρίως γύρω από τη βάση των ανθοφόρων οφθαλμών, ωστόσο, ανάλογα με το σφρίγος του δέντρου, μπορούμε να έχουμε νέα βλάστηση οπουδήποτε στον κορμό και στα κλαδιά. Οι ημέρες είναι ηλιόλουστες, αλλά καθώς υφίσταται ακόμα η πιθανότητα εμφάνισης παγετού, φροντίζουμε να προστατεύουμε τα φυτά για να μην καταστραφεί η νέα βλάστηση. Αργά αυτόν τον μήνα είναι η μία από τις δύο περιόδους που κάνουμε τη μεταφύτευση της αζαλέας. Η άλλη περίοδος είναι στο τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου. Εάν μας ενδιαφέρει η γρήγορη ανάπτυξη του φυτού, είναι ευεργετικό γι’ αυτό να αφαιρέσουμε όλα τα μπουμπούκια των ανθών. Αυτόν τον μήνα ξεκινάμε τη λίπανση, τόσο στα νεαρά όσο και σε πιο ηλικιωμένα φυτά. Ελαφρό συρμάτωμα για το ραφινάρισμα της νέας βλάστησης του φυλλώματος μπορεί να γίνει τώρα.
 
ΑΠΡΙΛΙΟΣ
Είναι ο μήνας κατά τον οποίο οι αζαλέες satsuki έχουν ουσιαστικά ξυπνήσει από τη χειμερινή τους ανάπαυση, ειδικά εάν είχαν ξεχειμωνιάσει σε χώρο προστατευμένο. Η βλάστηση, όπως και τον προηγούμενο μήνα, είναι σε αύξηση και πολλές δυνατές παραφυάδες εμφανίζονται από τις ρίζες. Αυτή η ανεπιθύμητη βλάστηση αφαιρείται εύκολα, αλλά προηγουμένως παρατηρήστε καλά τον σχεδιασμό του
δέντρου, ώστε να αποφασίσετε εάν κάποιο απ’ αυτά τα βλαστάρια βρίσκεται ακριβώς στην κατάλληλη θέση για να αποτελέσει ένα νέο κλαδί. Σε δυνατές ποικιλίες satsuki, γύρω από τη βάση των ανθοφόρων οφθαλμών μπορεί να εμφανιστούν έως και πέντε ή και περισσότεροι βλαστοί, οι οποίοι πρέπει να μειωθούν σε δύο. Κατά προτίμηση κρατάμε δύο οριζόντια βλαστάρια εκατέρωθεν του μπουμπουκιού.
Συνεχίζουμε τη λίπανση κανονικά και εάν τα φυτά μας ήταν σε εσωτερικό χώρο, τα μεταφέρουμε έξω τώρα πια.
 
ΜΑΪΟΣ
Τα μπουμπούκια έχουν φουσκώσει όμορφα και ήδη μας δείχνουν το χρώμα τους μέχρι να ανοίξουν εντελώς, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν. Εξακολουθούμε να ελέγχουμε και να αφαιρούμε τους περιττούς βλαστούς γύρω από τα μπουμπούκια, ώστε να έχουν τον απαραίτητο χώρο για να ανοίξουν εντελώς. Λόγω του πλούσιου αριθμού ανθέων που ένα δέντρο είναι δυνατόν να δώσει και προκειμένου να μειώσουμε το στρες για το δέντρο μας, είναι καλή πρακτική να μειώνουμε τον αριθμό των ανθέων αφαιρώντας ένα ποσοστό 30-50% του συνόλου. Εάν το δέντρο είναι στην τελική φάση και πρόκειται να εκτεθεί, τότε η αφαίρεση γίνεται αποκλειστικά από την πίσω πλευρά του. Σε νεαρά φυτά που βρίσκονται στην εκπαίδευση είναι προτιμότερο να αφαιρούνται όλα τα μπουμπούκια. Τώρα πρέπει να σταματήσουμε τη λίπανση. Έτσι, θα ενθαρρύνουμε μία μακρύτερη περίοδο άνθισης. Προστατεύουμε τα ανθισμένα φυτά από τη βροχή και προσέχουμε να μη βρέχονται κατά το πότισμα, έτσι ώστε να εξασφαλίσουμε ότι τα άνθη δεν θα μαραθούν πρόωρα. Αυτή την εποχή οι ανάγκες του φυτού για νερό είναι αυξημένες.
 
ΙΟΥΝΙΟΣ
Αφαιρούμε όλα τα μαραμένα άνθη –όσο χρόνο κι αν απαιτεί αυτή η εργασία–, επειδή είναι σημαντικό να εμποδίσουμε την παραγωγή σπόρων, μια λειτουργία που θέτει το δέντρο σε σοβαρό και άχρηστο στρες, τη στιγμή που αυτό χρειάζεται χρόνο να αναπαυθεί μετά από την άνθιση. Η νέα βλάστηση επιβραδύνεται μετά την άνθιση κι αυτός ο χρόνος είναι ιδανικός για μεταφύτευση, συρμάτωμα και κλάδεμα συντήρησης. Μπορούμε να επανεκκινήσουμε τη λίπανση μετά την απάνθιση, αλλά εάν έχει προηγηθεί μεταφύτευση πρέπει να περιμένουμε για μερικές εβδομάδες πριν λιπάνουμε. Επίσης, τα μεταφυτευμένα δέντρα χρειάζονται προσοχή στο πότισμα. Για μία φορά ακόμα θα δούμε ότι από τη βάση των ανθών που αφαιρέθηκαν, εμφανίζονται νέοι βλαστοί από τους οποίους και πάλι θα κρατήσουμε μόνο δύο – έναν από κάθε πλευρά. Στη συνέχεια, αυτοί οι βλαστοί θα κλαδευτούν στα δύο ζεύγη φύλλων.
 
ΙΟΥΛΙΟΣ
Κάποιες ποικιλίες που ανθίζουν αργά, θα έχουν ακόμη άνθη αυτόν τον μήνα. Το να επιτρέψουμε στα δέντρα να διατηρήσουν τα άνθη τόσο αργά, μπορεί να επιφέρει μακροπρόθεσμα επιβλαβή επίδραση στην υγεία τους. Όσο κι αν αυτό δεν μας είναι αρεστό, όλα τα μπουμπούκια και τα άνθη πρέπει να αφαιρεθούν, ειδικά εάν το δέντρο πρόκειται να μεταφυτευτεί. Αφήνοντας τα άνθη τόσο αργά πάνω στο δέντρο, θα αποδυναμωθεί, και μάλιστα σε μια περίοδο που αρχίζει να σχηματίζει τα μπουμπούκια της επόμενης χρονιάς. Και σ’ αυτή την περίοδο θα μειώσουμε τα βλαστάρια γύρω από τη βάση των ανθών σε δύο. Ελέγχουμε για κόκκινο τετράνυχο, πράσινη αφίδα και για ρυγχοκάνθαρο της αμπέλου. Πρωινός ήλιος ή μια σκιαζόμενη θέση είναι καλώς ανεκτές συνθήκες για την αζαλέα.
 
ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
Από τώρα και πέρα θα πρέπει να αφήσουμε ελεύθερες από επεμβάσεις τις αζαλέες μας, ώστε να συγκεντρώσουν δυνάμεις για τον χειμώνα. Σ’ αυτή την περίοδο δημιουργούνται οι ανθοφόροι οφθαλμοί για την επόμενη σεζόν, στους βλαστούς που συνεχίζουν μεν να αναπτύσσονται, αλλά με αργότερο ρυθμό. Κάποιο ελαφρύ βλαστολόγημα και αφαίρεση ανεπιθύμητης βλάστησης μπορεί να γίνει ακόμη, αλλά υπενθυμίζουμε ότι κάθε περιορισμός βλάστησης αυτή την περίοδο συνεπάγεται την αφαίρεση ανθοφόρων οφθαλμών.
Συνεχίζουμε τακτική λίπανση και πότισμα.
 
ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ
Σχεδόν όπως και ο Αύγουστος. Η ανάπτυξη επιβραδύνεται κι επομένως οι ανάγκες για νερό μειώνονται, ωστόσο η λίπανση συνεχίζεται.
 
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ
Οι αζαλέες, όπως έχει αναφερθεί, έχουν δύο περιόδους ανάπτυξης, μία την άνοιξη πριν από την άνθιση και μία δεύτερη μετά την άνθιση. Τα φύλλα που δημιουργήθηκαν στο πρώτο κύμα βλάστησης θ’ αρχίσουν να αλλάζουν χρώμα και τελικά να πέφτουν. Δυστυχώς, αυτά τα φυτά δεν έχουν να επιδείξουν κάποιο θεαματικό φθινοπωρινό χρώμα, όπως άλλα είδη. Απλώς μια αλλαγή από το πράσινο στο κίτρινο χρώμα, αν και κάποιες ποικιλίες με κόκκινα άνθη αλλάζουν το χρώμα των φύλλων σε μια απόχρωση του κόκκινου όπως εκείνο των σφενδάμων. Αλλά αυτό συμβαίνει περιστασιακά μόνο. Το δεύτερο κύμα βλάστησης του καλοκαιριού συσσωρεύεται κυρίως γύρω από τους ανθοφόρους οφθαλμούς και θα παραμείνει στη θέση του όλο τον χειμώνα. Αφαιρούμε από την επιφάνεια της γλάστρας όλα τα πεσμένα φύλλα.
 
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ & ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Γενικώς όπως και ο Οκτώβριος. Προετοιμάζουμε το μέρος όπου τα φυτά θα ξεχειμωνιάσουν, προστατευμένα από τη δυνατή παγωνιά και ειδικά από τη συνεχή παγωμένη βροχή. Φροντίζουμε, επίσης, ώστε το μέρος να έχει πολύ καλό αερισμό και φωτισμό, για την αποφυγή περονόσπορου και μούχλας. Ποτίζουμε όσο και όταν χρειάζεται.

 
Έρευνα/Απόδοση/Κείμενα: Α. Π. 2017
Επιμέλεια/Διόρθωση: Νάντια Φαμέλου

 

 

Βιβλιογραφία
Στο άρθρο αυτό έχουν συμπεριληφθεί πληροφορίες από διαδικτυακά αναρτημένο
www.dallasbonsai.com, www.bonsaiempire.com, καθώς επίσης και από το ηλεκτρονικό περιοδικό της Satsuki Azalea Society
Last modified on Κυριακή, 06 Οκτωβρίου 2019 18:42
  1. Δημοφιλή
  2. Δείτε Επίσης...

Φωτογραφίες

Ροδόδεντρο (Aζαλέα)
Olea sylvestris pre-bonsai -1-
Εργασίες Μαΐου
Διαμόρφωση κλάδων του γιουνίπερου-Το αραίωμα του φυλλώματος
Στιγμές από το χειμωνιάτικο εργαστήριο 2014
ΣΠΕΙΡΟΕΙΔΗΣ ΚΑΛΩΔΙΩΣΗ