Σύνδεση

Όνομα Χρήστη *
Κωδικός *
Να με θυμάσαι

Υπόστρωμα, πότισμα και λίπασμα, δεν μπορούμε να τα δούμε ξεχωριστά. Είναι αλληλένδετα.

Είτε πρόκειται για φυλλοβόλο δέντρο είτε κωνοφόρο, μικρό ή μεγάλης ηλικίας, είτε είναι πρόσφατα μεταφυτευμένο σε γλάστρα ή το έχουμε συλλέξει από τη φύση, πρέπει όλες αυτές τις μεταβλητές να τις λάβουμε υπ’ όψιν στην καλλιέργεια μπονσάι.

Πρέπει κάποιος να διαβάσει πολύ προσεκτικά και στη συνέχεια να κάνει όλα αυτά που αναφέρονται παρακάτω. Δεν γίνεται να επιλέξετε να κάνετε αυτό που σας αρέσει και να αγνοήσετε τα υπόλοιπα. Δεν μπορείτε να λιπαίνετε σύμφωνα με τη μέθοδό μου και να μη σας νοιάζει τι υπόστρωμα έχετε ή πώς θα ποτίζετε.

Στις 26 Ιουλίου 2017 η Ελληνική Λέσχη Μπονσάι έδωσε το παρών στα εγκαίνια των νέων γραφείων της εταιρείας Astellas Pharmaceuticals Ελλάδας. Στα εγκαίνια ήταν παρών, μεταξύ άλλων, ο Επιτετραμμένος της Ιαπωνικής Πρεσβείας κ. Toshio Ida ο οποίος εξέφρασε τον θαυμασμό του για τα δέντρα των μελών του Συλλόγου μας, ενώ έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ελληνικές ελιές!

Στις 26 Ιουλίου 2017 η Ελληνική Λέσχη Μπονσάι έδωσε το παρών στα εγκαίνια των νέων γραφείων της εταιρείας Astellas Pharmaceuticals Ελλάδας. Στα εγκαίνια ήταν παρών, μεταξύ άλλων, ο Επιτετραμμένος της Ιαπωνικής Πρεσβείας κ. Toshio Ida ο οποίος εξέφρασε τον θαυμασμό του για τα δέντρα των μελών του Συλλόγου μας, ενώ έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ελληνικές ελιές!

Την Κυριακή 29 Οκτωβρίου στις 10.30 π.μ. θα πραγματοποιηθεί το καθιερωμένο εργαστήριο για τα μέλη του Συλλόγου μας.
 
Αυτό το εργαστήριο θα είναι αφιερωμένο στα νέα μας μέλη! Στα μέλη που δεν έχουν αρκετή πείρα με τα μπονσάι ή σε εκείνους που θα ήθελαν το κάτι παραπάνω!
Την Κυριακή 25 Ιουνίου 2017 θα πραγματοποιηθεί το καθιερωμένο πλέον εργαστήριο για τα μέλη της Ελληνικής Λέσχης Μπονσάι στα φυτώρια Hellas Plants Ltd. του κου Κανελλοπουλου. Έτσι, θα αποχαιρετίσουμε το πρώτο μισό του 2017 και θα προετοιμαστούμε για τις επόμενες δραστηριότητες του Συλλόγου μας για τους επόμενους μήνες, ώστε να κλείσουμε δημιουργικά και πρωτότυπα αυτό το έτος. 

Τη δεκαετία του ΄80, υπηρέτησα για κάποια χρόνια στο Εμπορικό Ναυτικό ως ασυρματιστής και τo καλοκαίρι του 1983 μπάρκαρα στο φορτηγό πλοίο «ANANGEL HAPPINESS». Επιβιβάστηκα στην Ιαπωνία, όπου δέσαμε σε δύο λιμάνια, τα Komatsushima και Sakaiminato.

Περπατώντας από κάποιο ιαπωνικό λιμάνι προς την πόλη, εντυπωσιάστηκα από τους κήπους μερικών σπιτιών, που είχαν διάφορα μικροσκοπικά δεντράκια φυτεμένα ανάμεσα σε πέτρες αλλά και σε γλάστρες. Σε κάποιους από τους κήπους υπήρχε και το στοιχείο του νερού, με όμορφες λιμνούλες κι ένα χαριτωμένο ξύλινο γεφυράκι να συμπληρώνει το σκηνικό. Όλ’ αυτά μου έφεραν μνήμες από το μικρό ορεινό χωριό μου, όπου πέρασα τα παιδικά μου χρόνια – κυρίως τα καλοκαίρια.

Εκείνη την περίοδο, το πρωτόγνωρο αυτό θέαμα ήταν για μένα απλώς μια όμορφη, εντυπωσιακή εικόνα και τίποτα παραπάνω. Ήταν ένα μικρό «κλικ» που έμελλε να μείνει σε λήθαργο για αρκετά χρόνια ακόμα. Μέχρι να υποστώ το δεύτερο και πιο καθοριστικό σοκ, που μάλλον συνδυάστηκε με την πρώτη εκείνη εικόνα της Ιαπωνίας, αλλά και τις μνήμες, τα βιώματα από το χωριό μου και την επαφή μου με την εκεί φύση.

Ήταν αρχές της δεκαετίας του ΄90, όταν έπεσε στα χέρια μου ένα μικρό βιβλίο για «Φυτά εσωτερικού χώρου», στο οποίο υπήρχε ένα  αφιέρωμα για τα bonsai. Γνώριμες λέξεις, όπως σφενδάμια, φτελιές, κέδροι, οξιές, μου δημιούργησαν έντονα συναισθήματα νοσταλγίας, ξύπνησαν μνήμες, αλλά έφεραν και πόθο να εξερευνήσω αυτά τα αχαρτογράφητα για μένα νερά.

Αυτό ήταν! Ένα μεγάλο ταξίδι μόλις είχε ξεκινήσει, εξίσου συναρπαστικό όσο και τα ταξίδια μου στη θάλασσα – μόνο που εκείνα κράτησαν λίγα χρόνια…  

Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη χαρά μου όταν βρήκα σ’ ένα υπόγειο βιβλιοπωλείο της Στουρνάρη ένα βιβλίο για τα bonsai του Peter Chan. Κυριολεκτικά το ρούφηξα την ίδια μέρα!

Αχώριστοι σύντροφοι, όλ’ αυτά τα χρόνια, τα bonsai θα συνεχίσουν να με εμπνέουν και να μου μαθαίνουν πράγματα, να μου δίνουν τη χαρά της δημιουργίας και να απαλύνουν λίγο τον πόνο μου στις δύσκολες στιγμές. Να αποτελούν το δικό μου ιδιαίτερο καταφύγιο κι ένα ατέλειωτο σχολείο που σου μαθαίνει συνεχώς πράγματα, όχι μόνο για την καλλιέργεια αυτών των μικρών  δέντρων, αλλά και της ψυχής σου.

 

Κώστας Μπέης

 

 

 

Κείμενο: Κώστας Μπέης

Διόρθωση-Επιμέλεια: Νάντια Φαμέλου

 

Προσπαθώντας να εντοπίσω την πρώτη επαφή μου με τον κόσμο των bonsai, γύρισα πολλά χρόνια πίσω, κάπου στο 1993 στο Εδιμβούργο, Αύγουστο μήνα. Μόλις έχω τελειώσει το δημοτικό και οι οικογενειακές διακοπές πραγματοποιούνται στην Αγγλία. Στις πρώτες μας βόλτες εντοπίζω ένα μικρό μαγαζάκι που μ’ εντυπωσίασε πάρα πολύ, γιατί στη βιτρίνα του είχε κάτι υπέροχα μικρά δεντράκια που δεν είχα ξαναδεί μέχρι τότε.

Η Ελληνική Λέσχη Μπονσάι θα συμμετάσχει και φέτος στην Ανθοκομική Έκθεση Αχαρνών παρουσιάζοντας τεχνικές διαμόρφωσης μπονσάι στους επισκέπτες της, το Σάββατο 3 Ιουνίου 2017 και ώρα 19.00.

Όπως και την προηγούμενη χρονιά, έτσι και φέτος έγινε πρόταση από τον Φορέα στον Σύλλογό μας να οργανώσει πρακτικό εργαστήριο για τους επισκέπτες της έκθεσης, εμπλουτίζοντας το πρόγραμμα της Ανθοκομικής Έκθεσης Αχαρνών. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν μπορούσε παρά να αποδεχτεί την πρόσκληση αυτή, δίνοντας ακόμα μία ευκαιρία στο ελληνικό κοινό να γνωρίσει την τέχνη των μπονσάι και επιπλέον να προστεθεί στο ενεργητικό του Συλλόγου ακόμα μία δραστηριότητα στο όνομα των «μπονσάι». Στον χώρο της παρουσίασης θα υπάρχουν και δέντρα των μελών μας, ώστε να μεγαλώσει το ενδιαφέρον των επισκεπτών.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Ζητούμε, λοιπόν, από όποιο από τα μέλη μας ενδιαφέρεται, να δηλώσει άμεσα πόσα δέντρα μπορεί να φέρει στην Έκθεση, με βασική προϋπόθεση το δέντρο ή τα δέντρα να είναι φυτεμένα σε ποτ. Επίσης, σημαντικό είναι να έχει ήδη προηγηθεί μία πρώτη διαμόρφωση. Οποιαδήποτε προσφορά είναι δεκτή, εφόσον τηρηθούν οι παραπάνω προϋποθέσεις. Για τη μεταφορά των δέντρων είναι υπεύθυνοι οι κάτοχοί τους.

Η 3η Ανθοκομική Έκθεση Αχαρνών θα πραγματοποιηθεί, όπως και πέρυσι στην Πλατεία Αριστοτέλους στους Θρακομακεδόνες. 

Ήταν τέλη Ιουνίου. Θυμάμαι πως περπατούσα βιαστική μέσα στην πολύβουη αυτή πόλη, όταν κάτι ξεχωριστό μου τράβηξε την προσοχή. Βρισκόμουν έξω από έναν κήπο με δέντρα μπονσάι. Αποφάσισα να επιταχύνω το βήμα μου, αλλά κάποια δύναμη –σχεδόν μαγνητική– με εμπόδιζε να συνεχίσω. Δίχως να το πολυσκεφτώ, έκανα μεταβολή κι ακολούθησα την επιθυμία μου.

Γενικές πληροφορίες σχετικά με την πρακτική Ισπανών καλλιτεχνών

Σε μετάφραση από υλικό που έχει κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο σε διάφορα ισπανικά fora, ακολουθούν γενικές πληροφορίες σχετικά με την καλλιέργεια πεύκων με έναν ετήσιο κύκλο ανάπτυξης. Φαίνεται ότι είναι ο τρόπος που ακολουθούν οι περισσότεροι καλλιτέχνες/καλλιεργητές μπονσάι στην Ισπανία, δηλαδή στο μεσογειακό κλίμα όπου κατατάσσεται και η χώρα μας.

 

Ιανουάριος
Αφαιρούνται όλες οι παλιές βελόνες εκτός από 5 ή 6 ζεύγη (σε αντίθεση με την τεχνική του Ryan Neil, ο οποίος κρατάει περισσότερες βελόνες).
 
Φεβρουάριος/Μάρτιος
Αφαιρούμε περισσότερες βελόνες κρατώντας μόνο 3 ή 4 ζεύγη.
 
Απρίλιος/Μάιος
Κλαδεύουμε το μήκος των κεριών κατά το ήμισυ. Μπορούμε να αρχίσουμε τη λίπανση.
 
Iούνιος/Ιούλιος
Αφαιρούμε και πάλι παλιές βελόνες. Ήπια λίπανση.
 
Σεπτέμβριος
Συνεχίζουμε την ήπια λίπανση.
 
Οκτώβριος
Δίνουμε στα πεύκα βαριά λίπανση.
 
Νοέμβριος
Συνεχίζουμε τη βαριά λίπανση και αφαιρούμε τις παλιές βελόνες.
 

Ο χρόνος του «τσιμπήματος» των κεριών δεν εξαρτάται τόσο από τον μήνα αλλά μάλλον από το στάδιο ανάπτυξης των κεριών, καθώς επίσης και από το αποτέλεσμα το οποίο θέλουμε να επιτύχουμε.

Στη δασική πεύκη (pinus sylvestris - scots pines) η ανάπτυξη των κεριών διακρίνεται στα παρακάτω στάδια και σε καθένα από αυτά εφαρμόζουμε διαφορετική εργασία:

  • *Όταν τα κεριά αρχίζουν να επιμηκύνονται και μόλις διακρίνονται οι άκρες των νέων βελονών: 
    Εάν τα κεριά αφαιρεθούν τελείως, δύο ή τρία νέα μάτια θα εμφανιστούν και θα ανοίξουν την άνοιξη της επόμενης σεζόν. Είναι μία καλή μέθοδος για να επιτύχουμε την τριτογενή και τη διαδοχική διακλάδωση, καθώς  δημιουργούμε τα κλαδιά ακριβώς στο σημείο που θέλουμε (εφόσον, βεβαίως, είναι αυτός ο στόχος μας). Στα πεύκα που βρίσκονται στο στάδιο του ραφιναρίσματος ή είναι ήδη διαμορφωμένα, αυτό είναι το σημείο κατά το οποίο τα κεριά μπορούν να κλαδευτούν για εξισορρόπηση της ενέργειας. Ευθυγραμμιζόμενοι με τη συμμετρία των κλαδιών, θα «τσιμπήσουμε» τα δυνατά κεριά κατά τα 2/3, τα μεσαία κεριά κατά το 1/3 και τα πιο αδύναμα δεν θα τα πειράξουμε καθόλου.
  •  *Όταν τα κεριά φτάσουν στο ήμισυ του μήκους τους και οι βελόνες αρχίζουν να διαχωρίζονται και μπορούμε να τις διακρίνουμε σε ζεύγη: 
    Θα «τσιμπήσουμε» το 1/3 των αδύναμων κεριών και έπειτα από 10 έως 15 ημέρες θα «τσιμπήσουμε» τα 2/3 των δυνατών κεριών. Αυτή η εργασία θα προωθήσει την εμφάνιση ματιών προς τα πίσω στη βλάστηση του προηγούμενου έτους. Αυτά τα μάτια θα μας είναι χρήσιμα στο να αναπληρώσουν κλαδιά στην επόμενη σεζόν.
  • Όταν τα κεριά έχουν πλήρως επιμηκυνθεί και οι βελόνες έχουν αποκτήσει σκούρο χρώμα αλλά δεν έχουν ακόμα φτάσει το τελικό τους μήκος : Εάν αφαιρεθούν τα κεριά σ’ αυτό το στάδιο, νέα μάτια θα εμφανιστούν στο σημείο τομής και επίσης νέα μάτια θα δημιουργηθούν προς τα πίσω. Αυτή είναι μία διαδικασία που επιβαρύνει το δέντρο και ΔΕΝ πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Το δέντρο ασφαλώς θα πρέπει να είναι υγιές και δυνατό.
  • *Όταν οι βελόνες έχουν πλήρως επιμηκυνθεί: 
    Κόβουμε με ψαλίδι τα 2/3 από τους δυνατούς βλαστούς, το 1/3 από τους μέτριους βλαστούς και δεν πειράζουμε τα αδύναμα βλαστάρια. Αυτό θα εξισορροπήσει τη δύναμη στο δέντρο και θα προωθήσει την εμφάνιση ματιών προς τα πίσω.

 

Από το τέλος του καλοκαιριού και μέχρι την άνοιξη, μπορούμε να κάνουμε επιλογή των ματιών κρατώντας μόνο δύο.
Εάν είναι ανάγκη να παχύνει ή να μακρύνει ένα κλαδί του δέντρου, αφήνουμε τους δυνατούς βλαστούς να συνεχίσουν να αυξάνονται.
Εάν επιθυμούμε να εξισορροπήσουμε τη δύναμη στο δέντρο, αφήνουμε τα πιο αδύναμα μάτια στις δυνατές περιοχές (τέτοιες είναι συνήθως η κορυφή, το κορυφαίο κλαδί και τα ψηλά κλαδιά). Σε οποιαδήποτε περίπτωση,  κάθε δέντρο θα πρέπει να εξετάζεται μεμονωμένα.
Οι παλιές βελόνες μπορούν να αφαιρεθούν από το τέλος του φθινοπώρου μέχρι την άνοιξη και πρέπει πάντα να αφαιρούνται με ψαλίδι, προς αποφυγή πρόκλησης βλάβης στα λανθάνοντα μάτια που βρίσκονται στη βάση των βελονών και τα οποία μπορούν να δημιουργήσουν νέους βλαστούς. Κρατάμε βελόνες στα άκρα των κλαδιών μόνο. (*)

 

Γενικές πληροφορίες σχετικά με την πρακτική του Ryan Neil

O καλλιτέχνης αναφέρεται ειδικότερα σε δέντρα συλλεγμένα από τη φύση (yamadori), τα οποία προϋποτίθεται ότι διαθέτουν ένα καλό ριζικό σύστημα και εμφανίζουν υγιή ανάπτυξη νέων βελονών.

1ος χρόνος:  Λιπαίνουμε από την άνοιξη έως το φθινόπωρο (ανά 4-6 εβδομάδες) με σκοπό την ανάπτυξη των ριζών. Δεν μας απασχολεί σ’ αυτό το στάδιο το μήκος των βελονών. Οι μακρύτερες βελόνες φωτοσυνθέτουν περισσότερο, ενώ μ’ αυτόν τον τρόπο δίνουμε περισσότερη τροφή κι έχουμε ως αποτέλεσμα την ταχύτερη παραγωγή ριζών.

2ος χρόνος:  Λιπαίνουμε από την άνοιξη έως το φθινόπωρο (ανά 4-6 εβδομάδες) με σκοπό την ανάπτυξη των του φυλλώματος. Με τη συνεχή και έγκαιρη λίπανση καθώς και με την καλή φροντίδα που παρέχουμε θα πρέπει να παρατηρήσουμε στη διάρκεια του δεύτερου έτους νέους οφθαλμούς πιο πίσω στα κλαδιά. Δεν μας απασχολεί σ’ αυτό το στάδιο το μήκος των βελονών – χρειαζόμαστε τις μακριές βελόνες.

3ος χρόνος:  Λιπαίνουμε από την άνοιξη έως το φθινόπωρο (ανά 4-6 εβδομάδες) με σκοπό την ανάπτυξη των  πίσω οφθαλμών σε φύλλωμα (βελόνες). Μ’ αυτόν τον τρόπο επισπεύδουμε τη διαδικασία της ανάπτυξης του δέντρου σε ένα μπονσάι έτοιμο για παρουσίαση εντός σύντομου χρόνου. Στο τρίτο έτος μπορούμε να διαμορφώσουμε το δέντρο στη διάρκεια του φθινοπώρου.

4ος χρόνος:  Μπορούμε, ενδεχομένως, να κάνουμε μεταφύτευση την άνοιξη.

 

Μέθοδοι εκπαίδευσης των πεύκων με έναν κύκλο ανάπτυξης

Οι μέθοδοι είναι διαφορετικές για τα πεύκα στο στάδιο της διαμόρφωσης/ανάπτυξης και για εκείνα στο τελικό στάδιο του ραφιναρίσματος.

 

Στο στάδιο του ραφιναρίσματος (έχουμε μία εδραιωμένη πρωτεύουσα δομή, έχουμε τη δευτερογενή διακλάδωση και δημιουργούμε την τριτογενή) επιλέγουμε την τεχνική του «τσιμπήματος»: αυτό σημαίνει ότι πάντα αφήνουμε ένα ποσοστό της νέας ανάπτυξης που εμφανίζει το δέντρο στο τρέχον έτος (τουλάχιστον δύο ζεύγη βελονών), ενώ αφαιρούμε κάποιο ποσοστό, έτσι ώστε να διατηρήσουμε το σχήμα ή να διανείμουμε την ενέργεια προς τους εσωτερικούς οφθαλμούς.

Εάν μας χρειάζεται πυκνότητα φυλλώματος στα άκρα των κλαδιών, τότε εφαρμόζουμε το «τσίμπημα» προκειμένου να επιτύχουμε ανάπτυξη νέων οφθαλμών (αφαιρούμε τις αυξίνες στο άκρο του κεριού για να επιτρέψουμε στους πιο πίσω οφθαλμούς να αυξηθούν).

Λιπαίνουμε τα δασικά πεύκα (scots pines) στο στάδιο του ραφιναρίσματος σύμφωνα με τη μάζα φυλλώματός τους (η δασική πεύκη δεν θα κάνει μακριές βελόνες). Στα πεύκα mugo σε όμοιο στάδιο ραφιναρίσματος η λίπανση θα μας δώσει πολύ μακριές βελόνες.

 

Στο στάδιο της διαμόρφωσης, επιλέγουμε την τεχνική του κλαδέματος: αυτό σημαίνει ότι αφήνουμε τα κεριά να αναπτυχθούν/επιμηκυνθούν και τις βελόνες να ανοίξουν, να σκληρύνουν και να συσσωρεύσουν ενέργεια, και ύστερα κλαδεύουμε, κρατώντας πάντα μερικά ζεύγη βελονών. Αυτός είναι ο τρόπος ο οποίος θα μας δώσει ανάπτυξη νέων οφθαλμών πιο πίσω στα κλαδιά. Ο σωστός χρόνος για να κλαδέψουμε είναι μέσα Μαΐου έως μέσα Ιουνίου. (**)

Στα πεύκα με μία μοναδική ετήσια ανάπτυξη δεν αφαιρούμε βελόνες, παρά μόνο καθαρίζουμε εκείνες που μεγαλώνουν στην κάτω επιφάνεια των κλαδιών. Επίσης, εκείνες που μεγαλώνουν ανάμεσα στις τούφες/συστάδες του φυλλώματος τις αφαιρούμε, για να διαχωρίσουμε οπτικά τις συστάδες μεταξύ τους. Η αφαίρεση γίνεται αφού έχουν σκληρύνει αρκετά ή κατά το φθινόπωρο.

 

Λίπανση

Σκοπός μας θα πρέπει να είναι η παραγωγή του τύπου φυλλώματος που μας χρειάζεται σε κάθε στάδιο, δηλαδή στο στάδιο του ραφιναρίσματος ή στο στάδιο της διαμόρφωσης/ανάπτυξης.

Προσπαθούμε να επιτύχουμε:

  1. αύξηση της δύναμης στα κεριά, έτσι ώστε να δώσει ώθηση στους τριτογενείς οφθαλμούς για την παραγωγή τέτοιας ανάπτυξης η οποία θα συμβάλει στο ραφινάρισμα του δέντρου μας,
  2. να επεκτείνουμε την επιφάνεια η οποία φωτοσυνθέτει, προκειμένου να δημιουργήσουμε πόρους που θα προαγάγουν τη δημιουργία οφθαλμών πιο πίσω, έτσι ώστε να παράγουμε τέτοια ανάπτυξη η οποία θα αυξάνει τη δύναμη του δέντρου μας.

  

Στο στάδιο του ραφιναρίσματος: Από την άνοιξη έως το φθινόπωρο χρησιμοποιούμε οργανικό λίπασμα σε μορφή κόκκων (pellets). Είναι απαραίτητη η συνέπεια στη λίπανση (λίπασμα σε όλη την επιφάνεια), δηλαδή ομοιόμορφη διασπορά του λιπάσματος, αλλά σε μεγαλύτερη ποσότητα.
Χρησιμοποιούμε επίσης εκχυλίσματα φυκιών, ψαριών και οτιδήποτε άλλο, για να προωθήσουμε την ορμονική παραγωγή -> στο στάδιο της ανάπτυξης. Όλα αυτά δεν είναι απαραίτητα κατά το στάδιο του ραφιναρίσματος.
 

 

(*)
Παρατηρείστε τη διαφορά προσέγγισης των Ισπανών με εκείνη του R. Neil
(**)
Υπενθυμίζουμε ότι οι αναφερόμενες χρονικές περίοδοι θα πρέπει πάντα να τοποθετούνται στο συγκεκριμένο κλιματολογικό πλαίσιο κάθε τόπου.

 

Έρευνα/Κείμενο/Μεταφράσεις: Α. Π. - 2016
Επιμέλεια/Διόρθωση: Ν. Φ.

 

 

Το υλικό αντλήθηκε από διαλέξεις και σεμινάρια του R. Neil. σε:

  • Willowbog Bonsai
  • AABC Convention in Canberra

Επίσης, χρησιμοποιήθηκε υλικό από:

  • Ι.B.C. (Ιnternational Bonsai Club)
  • Red social de aficionados al bonsai
  • El Tim Bonsai

Image source: http://ibonsaiclub.forumotion.com/t7417-techniques-for-pinus-sylvestris-mugo-pine

  1. Δημοφιλή
  2. Δείτε Επίσης...

Κάντε Like στην σελίδα μας!

Φωτογραφίες Instagram

 6944919582, 6944729922

 hellenicbonsaiclub@gmail.com

 www.hellenicbonsaiclub.gr

hbc icon facebook icon instagram icon youtube icon twitter icon googleplus icon