Σύνδεση

Όνομα Χρήστη *
Κωδικός *
Να με θυμάσαι

Δώδεκα βασικές αρχές των μπονσάι

Ιαν 28, 2016

Δώδεκα Βασικές Αρχές των Μπονσάι

Όντας νέος στον χώρο και με την ανυπομονησία που σε διακατέχει, είναι φυσικό να κάνεις κάποια λάθη, γνωρίζοντας πολλά σχετικά με τα μπονσάι κάνεις ερωτήσεις, ώστε να αποφύγεις αυτά τα λάθη. Παρακάτω παραθέτουμε δώδεκα συνηθισμένες ερωτήσεις αρχαρίων έτσι όπως τις απαντά το μέλος μας ‘Ελσα Μπουδούρη.

 



- Θέλω να ασχοληθώ με την τέχνη των μπονσάι αλλά απογοητεύτηκα, όταν κατά τις πρώτες μου προσπάθειες, κάποια δεντράκια μου πέθαναν.


Είναι λογικό, όταν κάποιος κάνει τα πρώτα του βήματα, να χάσει κάποια δεντράκια, είτε από δικό του σφάλμα, είτε από τις πολλές μαζικές εργασίες, είτε από χίλιους άλλους αστάθμητους παράγοντες. Ακόμη και οι εμπειρότεροι στον χώρο χάνουν δέντρα για διάφορους λόγους.
Είναι μέσα στο πρόγραμμα να γίνουν λάθη από τα οποία θα μάθει κανείς και θα κερδίσει σε εμπειρία, ώστε κατά την επόμενή του προσπάθεια να τα αποφύγει. Έχοντας κατά νου ότι έχουμε να κάνουμε με ζωντανούς οργανισμούς και ότι χρειάζεται μελέτη του είδους που εκπαιδεύουμε καθώς και μελέτη της εργασίας που θέλουμε να κάνουμε, μπορούμε να κινηθούμε με κάποια ασφάλεια αποφεύγοντας να στρεσάρουμε το δέντρο – στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό.




- Μπορεί το μπονσάι μου να ζήσει μέσα στο σπίτι μου;


Όχι! Κανένα δέντρο δεν το έχει δημιουργήσει η μαμά φύση για κανένα σπίτι! Τα φυτά χρειάζονται περιόδους ανάπαυσης και έναν ετήσιο κύκλο, που μόνο ο εξωτερικός χώρος μπορεί να τους προσφέρει, έτσι ώστε να διατηρούν την καλή τους υγεία και ισορροπία. Εάν επιχειρήσουμε να διατηρήσουμε ένα δέντρο μέσα στο σπίτι μας για όλο τον χρόνο, αργά ή γρήγορα (από μερικές εβδομάδες έως 2-3 χρόνια) θα αρχίσει να εμφανίζει προβλήματα, η υγεία του θα επιδεινώνεται συνεχώς, και σύντομα θα επέλθει ο θάνατός του. Όλα τα δέντρα, λοιπόν, πρέπει να παραμένουν σε εξωτερικό χώρο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, εκτεθειμένα στις εκάστοτε καιρικές συνθήκες (κάθε «πατέντα» για να προστατεύσουμε τα μικρούλια μας, δημιουργεί απρόσμενα προβλήματα εν καιρώ). Εξαίρεση αποτελούν κάποια τροπικά είδη που δεν αντέχουν στις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες στη χώρα μας και άρα μόνο κατά τη χειμερινή περίοδο χρειάζονται προστασία (είτε σε κάποιου είδους θερμοκήπιο σε εξωτερικό χώρο, είτε σε κάποιο κρύο σημείο του σπιτιού, μακριά από θερμαντικά σώματα, με καλό φωτισμό).




Θέλω να ξεκινήσω ένα δέντρο από σπόρο… 


Εκτός από το ότι απαιτείται κάποια διαδικασία για να βλαστήσουν οι σπόροι (άλλοτε απλή και άλλοτε αρκετά περίπλοκη), απαιτούνται και αρκετά έως πολλά χρόνια αναμονής και καλλιέργειας σε ολοένα μεγαλύτερο δοχείο, ή ακόμα καλύτερα στη γη, μέχρι να έχουμε ένα στοιχειώδες δέντρο που θα μας επιτρέψει να το εκπαιδεύσουμε αργότερα. Ασχολούμενοι μόνο με σπόρους, θα καταλήξετε να ασχολείστε αποκλειστικά και μόνο με την καλλιέργεια των σπορόφυτων και δεν θα μάθετε τίποτα για την τέχνη των μπονσάι! Παρόλα αυτά, δεν είναι καθόλου κακό να έχετε μερικά δεντράκια πάνω στα οποία θα πειραματίζεστε και παράλληλα να έχετε σε μια γωνιά και μερικά σποράκια να μεγαλώνουν ανενόχλητα για τα επόμενα 10-20 χρόνια.

 



Υπάρχουν σπόροι μπονσάι;


Όχι! Το «μπονσάι» ΔΕΝ είναι είδος δέντρου. Η λέξη μπονσάι είναι όρος, που σημαίνει «δέντρο σε δοχείο». Οι σπόροι που πωλούνται ως «σπόροι μπονσάι» (ειδικά σε διάφορα μπονσάι kits), αφορούν απλούς σπόρους από διάφορα είδη δέντρων, τα οποία είδη είναι κατάλληλα για να εκπαιδευτούν ως μπονσάι. Άρα, εάν θέλετε να εντρυφήσετε στην τέχνη των μπονσάι, ξεχάστε τα «πολλά υποσχόμενα» μπονσάι kits, που το μόνο που κάνουν είναι να πουλάνε απλούς σπόρους, μαζί με λίγο τυρφόχωμα και κάποια ψευτοεργαλεία, ακόμα και σύρμα, θαρρείς και θα χρειαστεί το σπορόφυτο άμεσα συρμάτωμα. Θα χαραμίσετε τα χρήματά σας, πολύ περισσότερο δε τον χρόνο σας!



Τι είδος δέντρου να επιλέξω για να κάνω το ξεκίνημά μου;


Μια ερώτηση που βασανίζει πολλούς νέους στον χώρο, και που δεν είναι καθόλου απλό να απαντηθεί. 
Σίγουρα θα πρέπει να είναι ένα είδος που θα συγχωρεί πολλά λάθη (μια και είναι ευνόητο ότι όλοι κάνουμε λάθη, ιδίως όταν ξεκινάμε να μαθαίνουμε μία τέχνη). Και σίγουρα επίσης θα είναι προτιμότερο να είναι κάποιο ενδημικό είδος της χώρας μας, εφόσον θα μπορεί να αντεπεξέλθει κατά τον καλύτερο τρόπο στο κλίμα μας και άρα θα εμφανίζει τα λιγότερα προβλήματα.
Μερικά είδη κατάλληλα για να ξεκινήσει κανείς, είναι η Ελιά και η Αγριελιά, η Μυρτιά, το Φιλίκι, η Φτελιά, το Πυξάρι, το Κυπαρίσσι, ο Κάρπινος (Γαύρος), το Ευώνυμο, η Λονισέρα, η Ροδιά και το Λιγγούστρο.



Τι χαρακτηριστικά θα πρέπει να έχει το δέντρο που θα επιλέξω να αγοράσω;

Κατ’ αρχάς θα πρέπει να έχει έναν βασικό κορμό, που να παρουσιάζει ενδιαφέρον, κίνηση και να έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που θα εξάψουν τη φαντασία μας και θα τα αξιοποιήσουμε στο μέλλον, όπως πχ. κουφάλες, ή έντονες επιφανειακές ρίζες, ή ιδιαίτερα ανεπτυγμένη βάση του κορμού κλπ. Ένας λεπτός και ίσιος κορμός χωρίς βαθμιαία λέπτυνση, δεν παρουσιάζει κανένα ενδιαφέρον και δεν έχει προοπτικές για το μέλλον, εκτός κι αν αποφασίσουμε να ξοδέψουμε χρόνο επεμβαίνοντας με διάφορες εργασίες, απλώς για να πειραματιστούμε. Θα πρέπει επίσης να έχει πολλά κλαδιά, έτσι ώστε να έχουμε επιλογές για το μελλοντικό του στιλ, καθώς και να είναι απόλυτα υγιές, εκτός κι αν έχουμε ιδιαίτερες καλλιεργητικές ικανότητες ή αν πάλι θέλουμε να πειραματιστούμε στο να επαναφέρουμε την υγεία του.




Μπονσάι μπορεί να θεωρηθεί μόνο ένα οπτικά ηλικιωμένο δέντρο;


Όχι! Κατά ορισμό, η λέξη μπονσάι σημαίνει «δέντρο σε δοχείο». Άρα, οποιοδήποτε εκπαιδευμένο δέντρο σε δοχείο είναι μπονσάι (αφού αυτό σημαίνει και η ίδια λέξη), είτε αυτό αναπαριστά ένα νεαρό, είτε ένα γέρικο δέντρο στη φύση. Με λίγα λόγια, το δέντρο θα πρέπει να εκπαιδευτεί κατά τέτοιον τρόπο που να είναι μια μικρογραφία ενός δέντρου στη φύση. Οι λέξεις-κλειδιά είναι ακριβώς αυτές: εκπαιδευμένομικρογραφία. Αυτό φυσικά συνεπάγεται τη διαμόρφωση του δέντρου, σύμφωνα με την εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας. Και φυσικά, μπονσάι ΔΕΝ είναι ένα δέντρο χωρίς στιλ, που απλώς φυτεύτηκε σ’ ένα ρηχό δοχείο, όπως εντελώς εσφαλμένα πολλοί νομίζουν και τελικά καταλήγουν στο αποτέλεσμα της «ζαρντινιέρας»! 



Είναι αναγκαίο να σχεδιάζω στο χαρτί εκ των προτέρων το μελλοντικό σχέδιο που θέλω να αποκτήσει το δεντράκι μου;


Όχι! Αρκεί να έχουμε αποφασίσει τι στιλ θέλουμε να έχει, και να το θυμόμαστε για αρκετά χρόνια, ώστε να μπορέσουμε στο τέλος να το υλοποιήσουμε. Για κάποιον που έχει πολλά δεντράκια όμως, ή που δεν μπορεί να θυμάται κάτι συγκεκριμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα, ή που θα ήθελε τη γνώμη ενός εμπειρότερου, ένα πρόχειρο σκίτσο του στιλ που έχει στο νου του είναι μία πολύ βολική λύση.




Είναι αναγκαία η αγορά εξειδικευμένων εργαλείων για να ξεκινήσει κάποιος με την τέχνη των μπονσάι;


Όχι! Για κάποιον αρχάριο, αυτό δεν είναι απαραίτητο. Για παράδειγμα, μ’ ένα απλό κλαδευτήρι και ένα απλό ψαλίδι, μπορούμε κάλλιστα να εξοικειωθούμε με το κλάδεμα, ενώ λίγο μονόκλωνο ηλεκτρολογικό καλώδιο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να μάθουμε να συρματώνουμε. Κάθε μέσον μπορεί να επιστρατευθεί για να γίνει η δουλειά μας και όταν αρχίσουμε να εξοικειωνόμαστε με τις διάφορες εργασίες, τότε, εάν επιθυμούμε, μπορούμε να προχωρήσουμε στην αγορά περισσότερο εξειδικευμένων εργαλείων.




Αν κλαδέψω ή συρματώσω και κάνω λάθος, θα πεθάνει το δέντρο μου;


Εξαρτάται από το είδος του κλαδέματος (συντήρηση ή διαμόρφωση), την εποχή και το είδος του δέντρου που έχουμε στα χέρια μας. Αν για παράδειγμα έχουμε ένα κωνοφόρο και το κλαδέψουμε πολύ αυστηρά, χωρίς να αφήσουμε αρκετό φύλλωμα, θέτουμε σε μεγάλο κίνδυνο την υγεία του δέντρου. Ένα φυλλοβόλο, μπορεί να ανεχτεί πιο αυστηρό κλάδεμα, αλλά κι αυτό θα πρέπει να γίνεται κατόπιν μελέτης, και πάντα θα πρέπει να δίνεται ο κατάλληλος χρόνος να αναρρώνει το δέντρο. Το ίδιο ισχύει και για το συρμάτωμα. Υπάρχουν είδη δέντρων που ανέχονται περισσότερες επεμβάσεις, και άλλα που απαιτούν το συρμάτωμα να γίνεται σταδιακά, και τμηματικά. Σίγουρα ένα συρμάτωμα που δημιουργεί πολύ πυκνές και σφιχτές σπείρες μπορεί να «πνίξει» ένα δέντρο, εάν δεν επιτρέπει τους χυμούς να κυκλοφορούν ελεύθερα, ενώ ένα λεπτότερο σύρμα μπορεί να εισχωρήσει ευκολότερα μέσα στον φλοιό και να πληγώσει το δέντρο. Με λίγη προσοχή, και τακτικό έλεγχο, μπορούν να αποφευχθούν πιθανές ζημιές στο δέντρο μας.



Πρέπει να κόβω πάντα το σύρμα κατά την αποσυρμάτωση ή μπορώ να το ξετυλίξω για να το αφαιρέσω;


Σίγουρα το καλύτερο είναι να αποσυρματώνουμε το δέντρο κόβοντας το σύρμα, γιατί κατ’ αυτόν τον τρόπο μειώνουμε τις πιθανότητες να πληγώσουμε το νέο ξύλο που έχει δημιουργήσει το κλαδί που έχουμε συρματώσει, έτσι ώστε να μείνει στη νέα του θέση. Επίσης, μειώνουμε τον κίνδυνο να τραυματιστεί η νέα βλάστηση του δέντρου. Παρόλα αυτά, εάν το σύρμα ξετυλιχτεί με μεγάλη προσοχή (και εάν έχουμε την εμπειρία να το κάνουμε), δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Αυτό είναι κάτι που προσωπικά το κάνω εδώ και χρόνια και χρησιμοποιώ ξανά το σύρμα, αφού ισιώσω τα σημεία που έχουν «κλοτσήσει».

 



- Μπορώ να κάνω ένα μπονσάι στα γρήγορα;


Σίγουρα θα έχετε ακούσει όλοι ότι «μόνο στη φύση μπορείς να βρεις "έτοιμο" μπονσάι» ή «κάνε αυτά τα 10 βήματα, για να κάνεις άμεσα ένα μπονσάι» ή ένα σωρό άλλα τέτοια παρεμφερή…
Δεν υπάρχει περίπτωση ούτε μία στο εκατομμύριο να βρεθεί δέντρο ή να κάνει κάποιος 10 απλά βήματα κάποιας μαγικής συνταγής και να έχει στο άψε σβήσε έτοιμο μπονσάι, χωρίς να απαιτείται η παραμικρή εργασία επάνω του. Πρέπει να γίνει απόλυτα κατανοητό ότι η τέχνη των μπονσάι απαιτεί χρόνο και υπομονή! Αν κάποιος δεν είναι διατεθειμένος να περιμένει να αναρρώσει το δέντρο του από προηγούμενη εργασία, αν δεν είναι διατεθειμένος να αφιερώσει χρόνο και να μελετήσει, αν δεν είναι διατεθειμένος να ψάχνει μήνες για να βρει κατάλληλο υλικό, ή βαριέται να σπάει το κεφάλι του για να βρει το ιδανικό στιλ και να ανακαλύψει «το μικρό δέντρο μέσα στο μεγάλο», τότε κάνει λάθος που ξεκινάει με την τέχνη αυτή και καλύτερα ν’ ασχοληθεί με κάτι άλλο, λιγότερο απαιτητικό σε χρόνο και υπομονή.

 

 

 

Μέσα από τις παραπάνω απαντήσεις αναδεικνύονται δώδεκα βασικές αρχές για την ενασχόληση με την τέχνη των μπονσάι. Η τέχνη αυτή δεν είναι ευρέως διαδεδομένη στη χώρα μας και η άγνοια δημιουργεί παραπληροφόρηση κατ’ αρχάς σχετικά με το «τι είναι το μπονσάι» και κατ' επέκταση με το «πώς μπορείς να το φτιάξεις». Αυτές οι βασικές αρχές θα βοηθήσουν τον αρχάριο, αφενός να προσανατολιστεί κατανοώντας θεωρητικά αλλά και πρακτικά τι συμβαίνει γύρω από τα μπονσάι και αφετέρου να βρει τον δικό του τρόπο να εκπαιδεύσει το δέντρο του.

 

 

 

Πηγή: http://bonsaicosmos.blogspot.gr/

 

Last modified on Δευτέρα, 15 Φεβρουαρίου 2016 09:11
  1. Δημοφιλή
  2. Δείτε Επίσης...

Φωτογραφίες

Διαμόρφωση των κλάδων του γιουνίπερου σαν μπονσάϊ - Το αραίωμα του φυλλώματος
Προνόμια μελών από χορηγούς της Λέσχης.
Ιαπωνική μαύρη πεύκη (Pinus thunbergii)
Olea sylvestris pre-bonsai -1-